พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ธาตุยมก
ธาตุ ๑๘ อุทเทสวาร เล่ม ๓๘
Text layerBuddha’s wordsItems ๗๙๔–๘๐๒ (Royal Thai)1/4 in ธาตุยมก4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
ธาตุยมก
๑. ปัณณัตติวารอุทเทส
พระอภิธรรมปิฎก ยมก ธาตุยมก ธาตุ ๑๘ อุทเทสวาร (Royal Thai Volume 38 · Mahachula Volume 38 · Mahamakut Volume 82 · Chaloem Phrakiat Volume 38)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 38, pp. 333–338
The Mahachula Pali of this passage is not in the e-tipitaka data.
ธาตุ ๑๘ คือ
๑. จักขุธาตุ ๒. โสตธาตุ
๓. ฆานธาตุ ๔. ชิวหาธาตุ
๕. กายธาตุ ๖. รูปธาตุ
๗. สัททธาตุ ๘. คันธธาตุ
๙. รสธาตุ ๑๐. โผฏฐัพพธาตุ
๑๑. จักขุวิญญาณธาตุ ๑๒. โสตวิญญาณธาตุ
๑๓. ฆานวิญญาณธาตุ ๑๔. ชิวหาวิญญาณธาตุ
๑๕. กายวิญญาณธาตุ ๑๖. มโนธาตุ
๑๗. มโนวิญญาณธาตุ ๑๘. ธัมมธาตุ
๑. ปทโสธนวาร
อนุโลม
จักขุ เป็นจักขุธาตุใช่ไหม จักขุธาตุ เป็นจักขุใช่ไหม
โสตะ เป็นโสตธาตุใช่ไหม โสตธาตุ เป็นโสตะใช่ไหม
ฯลฯ
จักขุวิญญาณ เป็นจักขุวิญญาณธาตุใช่ไหม
จักขุวิญญาณธาตุ เป็นจักขุวิญญาณใช่ไหม
ฯลฯ
มโน เป็นมโนธาตุใช่ไหม มโนธาตุ เป็นมโนใช่ไหม
มโนวิญญาณ เป็นมโนวิญญาณธาตุใช่ไหม
มโนวิญญาณธาตุ เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม
ธรรม เป็นธัมมธาตุใช่ไหม ธัมมธาตุ เป็นธรรมใช่ไหม (๑๐)
ปัจจนีกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นจักขุธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุธาตุ ไม่เป็นจักขุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโสตะ ไม่เป็นโสตธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโสตธาตุ ไม่เป็นโสตะใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุวิญญาณ ไม่เป็นจักขุวิญญาณธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุวิญญาณธาตุ ไม่เป็นจักขุวิญญาณใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโน ไม่เป็นมโนธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโนธาตุ ไม่เป็นมโนใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโนวิญญาณ ไม่เป็นมโนวิญญาณธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโนวิญญาณธาตุ ไม่เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธัมมธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธัมมธาตุ ไม่เป็นธรรมใช่ไหม (๑๑)
๒. ปทโสธนมูลจักกวาร
อนุโลม
จักขุ เป็นจักขุธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นโสตธาตุใช่ไหม
ฯลฯ
จักขุ เป็นจักขุธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นธัมมธาตุใช่ไหม (๑๒)
(พึงผูกเป็นจักกนัยในธาตุยมกนี้เหมือนในอายตนยมก)
ปัจจนีกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นจักขุธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นโสตธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นจักขุธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นฆานธาตุใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นจักขุธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นธัมมธาตุใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธัมมธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นจักขุธาตุใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธัมมธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นมโนวิญญาณธาตุใช่ไหม (๑๓)
(พึงผูกเป็นจักกนัย)
๓. สุทธธาตุวาร
อนุโลม
จักขุ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นจักขุใช่ไหม
โสตะ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นโสตะใช่ไหม
ฆานะ เป็นธาตุใช่ไหม
ฯลฯ
ชิวหา เป็นธาตุใช่ไหม
กาย เป็นธาตุใช่ไหม รูป เป็นธาตุใช่ไหม
สัททะ เป็นธาตุใช่ไหม คันธะ เป็นธาตุใช่ไหม
รสะ เป็นธาตุใช่ไหม โผฏฐัพพะ เป็นธาตุใช่ไหม
จักขุวิญญาณ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นจักขุวิญญาณใช่ไหม
โสตวิญญาณ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นโสตวิญญาณใช่ไหม
ฆานวิญญาณ ...
ชิวหาวิญญาณ ...
กายวิญญาณ ...
มโน เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นมโนใช่ไหม
มโนวิญญาณ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม
ธรรม เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นธรรมใช่ไหม (๑๔)
ปัจจนีกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นจักขุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโสตะ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นโสตะใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นฆานะ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นชิวหา ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกาย ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัททะ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันธะ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรสะ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโผฏฐัพพะ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุวิญญาณ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นจักขุวิญญาณใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโสตวิญญาณ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นฆานวิญญาณ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นชิวหาวิญญาณ ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกายวิญญาณ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นกายวิญญาณใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโน ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นมโนใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมโนวิญญาณ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นธรรมใช่ไหม (๑๕)
๔. สุทธธาตุมูลจักกวาร
อนุโลม
จักขุ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นโสตะใช่ไหม
ฯลฯ
จักขุ เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นธรรมใช่ไหม
ฯลฯ
ธรรม เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นจักขุใช่ไหม
ฯลฯ
ธรรม เป็นธาตุใช่ไหม ธาตุ เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม (๑๖)
(พึงผูกเป็นจักกนัย)
ปัจจนีกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นโสตะใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นฆานะใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นจักขุ ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นธรรมใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นจักขุใช่ไหม
ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธาตุใช่ไหม
สภาวธรรมที่ไม่เป็นธาตุ ไม่เป็นมโนวิญญาณใช่ไหม (๑๗)
(พึงผูกเป็นจักกนัย)
ปวัตติวารอุทเทส จบ
End of ธาตุ ๑๘ อุทเทสวาร