ปทโสธนวาร เล่ม ๓๘

๑. ปัณณัตติวารนิทเทส

๑. ปทโสธนวาร

อนุโลม

{๓๒} [๒๖] อนุโลมปุจฉา รูปคือรูปขันธ์หรือ ?

วิสัชนา ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิโลมปุจฉา รูปขันธ์คือรูปหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๓} อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. เวทนาขันธ์คือเวทนาหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๔} อนุ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?

วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วยปฏิ. สัญญาขันธ์คือสัญญาหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๕} อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?

วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไมใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. สังขารขันธ์คือสังขารหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๖} อนุ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. วิญญาณขันธ์คือวิญญาณหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปัจจนีกะ

{๓๗} [๒๗] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ ?

วิ. ปิยรูป สาตรูปไม่ใช่รูปขันธ์ แต่เรียกว่ารูป เว้นรูปและรูปขันธ์เสียแล้ว สภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่รูป และไม่ใช่รูปขันธ์{๓๘} อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

{๓๙} อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ ?

วิ. ทิฏฐิสัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์ เป็นแต่สัญญา เว้นสัญญาและสัญญาขันธ์เสียแล้วสภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่สัญญาและไม่ใช่สัญญาขันธ์{๔๐} อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?

วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่สังขารขันธ์เป็นแต่สังขาร เว้นสังขารและสังขารขันธ์เสียแล้ว สภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่สังขาร และไม่ใช่สังขารขันธ์{๔๑} อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

๒. ปทโสธนมูลจักกวาร

อนุโลม

{๔๒} [๒๘] อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?

วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?

วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์{๔๓} อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?

วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?

วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์