พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · สัญโญชนทุกะ
ปัจจยวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๔๒๔–๔๒๖ (Royal Thai)2/4 in สัญโญชนทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ สัญโญชนทุกะ ปัจจยวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 324–326
๒๐. สัญโญชนทุกะ ๒. สหชาตวาร
[๙] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร)
๒๐. สัญโญชนทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑-๔. ปัจจยานุโลมาทิ
เหตุปัจจัย
{๔๒๔} [๑๐] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ทั้งหลายอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นสัญโญชน์ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยหทัยวัตถุ
เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๓)
[๑๑] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสัญโญชน์และสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสัญโญชน์และกามราคสัญโญชน์ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามราคสัญโญชน์และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัยย่อ) (๓){๔๒๕} [๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
{๔๒๖} [๑๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๔ วาร
(ในที่ใด ๆ ได้หทัยวัตถุ ในที่นั้น ๆ พึงทำให้ไม่แตกต่างกัน)
ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร ...
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ”
(การนับทั้ง ๒ แม้นอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้)
๒๐. สัญโญชนทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑. ปัจจยานุโลม
เหตุปัจจัย
{๔๒๗} [๑๔] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์เจือปนกับกามราคสัญโญชน์
(โดยอาการอย่างนี้มี ๙ วาร พึงทำเฉพาะอรูปภูมิเท่านั้น)
(สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงทำอย่างนี้)
๒๐. สัญโญชนทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๒๘} [๑๕] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นสัญโญชน์ เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตสัญโญชน์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)
End of ปัจจยวาร