ปฏิจจวาร เล่ม ๔๐

๔. อุปาทินนติกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๔๑๘} [๑] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรม ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัย ขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็น อารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรม ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัย สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น สภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)

{๑๔๑๙} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฎฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑){๑๔๒๐} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

{๑๔๒๑} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัย สภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและ ทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๑๔๒๒} [๒] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ...

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

อธิปติปัจจัย

{๑๔๒๔} [๓] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัย

ขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

... อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานและที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานและมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อนันตราทิปัจจัย

{๑๔๒๕} [๔] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัย ... เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น... อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

เกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... มี ๓ วาร

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานและที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... (๑) สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... (๑)

อัญญมัญญปัจจัย

{๑๔๒๖} [๕] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... ในปฏิสนธิขณะขันธ์ ๓ และหทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... อาศัยมหาภูตรูป ๑... มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (๑)

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของ อุปาทาน ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... (๑)

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... (๑)

นิสสยปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย

{๑๔๒๗} [๖] อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานเกิดขึ้นเพราะนิสสยปัจจัย มี ๙ วาร เพราะอุปนิสสยปัจจัย ... มี ๓ วาร

ปุเรชาตปัจจัย

{๑๔๒๘} [๗] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาร

อาเสวนปัจจัย

{๑๔๒๙} [๘] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... (๑)

กัมมปัจจัย

{๑๔๓๐} [๙] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย (มี ๙ วาร เหมือนกับเหตุปัจจัย)

วิปากปัจจัย

{๑๔๓๑} [๑๐] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย คือ ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรม ซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... มี ๙ วาร

อาหาราทิปัจจัย

{๑๔๓๒} [๑๑] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะอาหารปัจจัย ... เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย

(ปฏิจจวารแห่งอุปาทินนติกะ พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวารแห่ง กุสลติกะที่ให้พิสดารแล้วโดยวิธีสาธยาย)

๑.ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๔๓๒} [๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๕ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๒ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๙ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๙ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๙ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนัตถิปัจจัย มี ๓ วาร

ในวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๙ ,,

เหตุทุกนัย

ในอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย กับ ... ,, ๙ ,,

(พึงนับจำนวนปฏิจจวารในอุปาทินนติกะ เหมือนกับจำนวนปฏิจจวาร ในกุสลติกะที่นับไว้แล้วโดยวิธีสาธยาย)

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๔๓๔} [๑๓] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๑ ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูป (๑)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานและที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)

{๑๔๓๕} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้นอาศัยมหาภูตรูป ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑){๑๔๓๖} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานและที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะ

นเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่ง ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

นอารัมมณปัจจัย

{๑๔๓๗} [๑๔] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น มหาภูตรูป๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ...ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

เกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่ เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรม ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

นอธิปติปัจจัย

{๑๔๓๘} [๑๕] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ปฏิสนธิบริบูรณ์แล้ว) มี ๓ วาร

อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ... มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นสภาวธรรม

ซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยขันธ์ ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่ง ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น

นอนันตราทิปัจจัย

{๑๔๓๙} [๑๖] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย ... เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย ...

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่ง เป็นวิบากเกิดขึ้น (ย่อ)

นกัมมปัจจัย

{๑๔๔๐} [๑๗] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหา

และทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็น สภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ได้ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ (๑)

{๑๔๔๑} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยขันธ์ ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้น (๒)

นวิปากปัจจัย

{๑๔๔๒} [๑๘] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นมี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน และที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรม ซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นกุศล และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

นอาหารปัจจัย

{๑๔๔๓} [๑๙] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย คือ สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑

นอินทริยปัจจัย

{๑๔๔๔} [๒๐] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอินทริยปัจจัย คือ สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มี รูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๔๔๕} สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนอินทริยปัจจัย ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป

นฌานปัจจัย

{๑๔๔๖} [๒๑] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัย มหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ...

นมัคคปัจจัย

{๑๔๔๗} [๒๒] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนมัคคปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่ง เป็นอเหตุกะเกิดขึ้น มี ๕ วาร

นสัมปยุตตปัจจัย

{๑๔๔๘} [๒๓] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานเกิดขึ้นเพราะนสัมปยุตตปัจจัย

(นสัมปยุตตปัจจัยเหมือนกับนอารัมมณปัจจัย)

นวิปปยุตตปัจจัย

{๑๔๔๙} [๒๔] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น

... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

โนนัตถิปัจจัยและโนวิคฅปัจจัย

{๑๔๕๐} [๒๕] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนนัตถิปัจจัย เพราะนวิคตปัจจัย

(ปัจจนียวารในอุปาทินนติกะพึงให้พิสดารเหมือนกับปัจจนียวารในกุสลติกะที่ให้พิสดารไว้แล้ว)

๒.ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๔๕๑} [๒๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนอาหารปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนอินทริยปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๖ ,,

ในโนอวิคตปัจจัย ,, ๖ ,,

เหตุทุกนัย

ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร

ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๔ ,, ...

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๔ ,,

ในนวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๒ ,,

ในโนอวิคตปัจจัย ,, ๔ ,,

(สุทธนัยเป็นต้น ในอุปาทินนติกะ พึงนับจำนวนเหมือนกับจำนวนในกุสลติกะ)

จบ ปัจจนียะ

๓.ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๑๔๕๒} [๒๗ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๖ วาร ...

ในนปุเรชาตปัจจัย กับ ... มี ๗ วาร

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๖ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๖ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,, ...

ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๖ ,,

(การนับจำนวนอนุโลมปัจจนียะในอุปาทินนติกะ พึงนับเหมือนการนับจำนวนอนุโลมปัจจนียะ ในกุสลติกะ)

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔.ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๑๔๕๓} [๒๘]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร ...

ในสหชาตปัจจัย กับ ... มี ๕ วาร

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๕ ,, ...

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,, ...

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

(การนับจำนวนปัจจนียานุโลม ในอุปาทินนติกะ พึงนับเหมือนการนับจำนวนปัจจนียานุโลม ในกุสลติกะ)

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปฏิจจวาร

๔. อุปาทินนติกะ ๒. สหชาตวาร

๑-๔. ปัจจยจตุกกะ

{๑๔๕๔} [๒๙] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

(ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี เป็นเช่นเดียวกัน)

จบ สหชาตวาร

๔. อุปาทินนติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๔๕๕} [๓๐] สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็น