สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

อุเปกฺขาสหคตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุเปกฺขาสหคตํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (ยถา สวิตกฺก-ทุกํ สมฺปยุตฺตวาโร, เอวํ กาตพฺโพ.)

เหตุยา ฉ, อารมฺมเณ ฉ, (สพฺพตฺถ ฉ.) อวิคเต ฉ. อนุโลมํ.

อุเปกฺขาสหคตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อเหตุกํ อุเปกฺขาสหคตํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สํสฏฺโฐ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (เอวํ ปญฺจ ปญฺหา ยถา สวิตกฺกทุเก, เอวํ กาตพฺพา.)

นเหตุยา ฉ, นอธิปติยา ฉ, นปุเรชาเต ฉ, นปจฺฉาชาเต ฉ, นอาเสวเน ฉ, นกมฺเม จตฺตาริ, นวิปาเก ฉ, นวิปฺปยุตฺเต ฉ. ปจฺจนียํ. (เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺโพ.) _____ ๙๒. อุเปกฺขาสหคตทุก ๗. ปญฺหาวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดระคนกับสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยอุเบกขาเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่สหรคต ด้วยอุเบกขา ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (ทุกะนี้ พึงทําเหมือนกับสวิตักกทุกะ ที่เป็นสัมปยุตตวาร)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๖ วาระ)

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

อนุโลม จบ

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดระคนกับสภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุซึ่ง สหรคตด้วยอุเบกขา ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะที่เป็นอเหตุกะ ฯลฯ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดระคนกับขันธ์ที่ สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ (โดยนัยนี้ พึงทําวาระทั้ง ๕ เหมือนในสวิตักกทุกะ)

นเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๖ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๖ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๖ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๖ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๖ วาระ

ปัจจนียะ จบ

(การนับ ๒ อย่างนอกนี้และสัมปยุตตวาร พึงทําอย่างนี้)