ปัจจยวาร เล่ม ๔๓

๓.ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๗} [๑๑] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " " ๑ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๑ "

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๘} [๑๒] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในสหชาตปัจจัย " " ๙ "

ในมัคคปัจจัย " " ๑ "

ในอวิคตปัจจัย " " ๙ "

(แม้สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๕๕. สารัมมณทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๙} [๑๓] สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยมี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)![๑๔] สภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็น อุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอารมณ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีอารมณ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอารมณ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

[๑๕] สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มี อารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีอารมณ์และ หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีอารมณ์และ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์ และที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีอารมณ์และหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐาน รูปอาศัยขันธ์ที่มีอารมณ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ … (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๑๐}[๑๖] สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย คือ จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่มีอารมณ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณและจักขายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์๒ อาศัยขันธ์๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณและกายายตนะที่มีอารมณ์และหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ) (๑)

๑.ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๑} [๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสหชาตปัจจัย " ๙ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๖ "

ในนิสสยปัจจัย " ๙ "

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๓ "

ในอาเสวนปัจจัย " ๓ "

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาร

ในอาหารปัจจัย " ๙ "

ในอินทริยปัจจัย " ๙ "

ในฌานปัจจัย " ๙ "

ในมัคคปัจจัย " ๙ "

ในสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในวิปปยุตตปัจจัย " ๙ "

ในอัตถิปัจจัย " ๙ "

ในนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในวิคตปัจจัย " ๓ "

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๒} [๑๘] สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย คือ ... มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ... มหาภูต รูป ๑ ... (๑)สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย คือ จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุ

เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัย วัตถุเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๓)

![๑๙] สภาวธรรมที่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มี อารมณ์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วย จักขุวิญญาณและจักขายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ...ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่มีอารมณ์และที่ไม่มีอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์ และที่ไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้ง หลายเกิดขึ้น ... ในอเหตุกะปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มี อารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (ย่อ) (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๓} [๒๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๔ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๑๔} [๒๑] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " " ๙ " …

ในนกัมมปัจจัยกับเหตุปัจจัย มี ๑ วาร …

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๑ " (ย่อ)

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๕} [๒๒] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอนันตรปัจจัย " " ๓ "

ในสมนันตรปัจจัย " " ๓ "

ในสหชาตปัจจัย " " ๙ "

ในมัคคปัจจัย " " ๓ "

ในอวิคตปัจจัย " " ๙ "

(นิสสยวารเหมือนกับปัจจยวาร)

๕๕. สารัมมณทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๑๖} [๒๓] สภาวธรรมที่มีอารมณ์ระคนกับสภาวธรรมที่มีอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่มีอารมณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ...

{๑๗} [๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๑ "

ในอธิปติปัจจัย " ๑ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาร)

ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาร

จบ อนุโลม