ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๘๙. สัปปีติกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๗๒} [๑๔๒] สภาวธรรมที่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ปีติและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีปีติเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ปีติและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

สภาวธรรมที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยปีติเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปอาศัยปีติเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยปีติเกิดขึ้น ปีติอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (สวิตักกทุกะในทุก ๆ ที่ฉันใด สัปปีติกทุกะก็พึงทำฉันนั้น ปวัตติและปฏิสนธิในทุก ๆ ที่ มี ๙ วาร)

๑. ปัจจยานุโลมะ ๒. สังขยาวาร

{๖๗๓} [๑๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๙ "

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร ...

ในปุเรชาตปัจจัย " ๖ " ...

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในวิปากปัจจัย " ๙ " ...

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๖๗๔} [๑๔๔] สภาวธรรมที่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้น เพราะ นเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัยคือ ปีติและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้น เพราะ นเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ปีติและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติ ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)สภาวธรรมที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีปีติเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยปีติเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) โมหะที่สหรคตด้วย วิจิกิจฉาอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีปีติเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีปีติอาศัยปีติซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น (พึงทำตามมูลบท) ขันธ์ที่มีปีติ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยปีติเกิดขึ้น (๓)![๑๔๕] สภาวธรรมที่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุ กะและปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุ กะและปีติเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะและ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้นสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะและปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะและปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีปีติซึ่งเป็นอเหตุกะ ปีติและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๖๗๕} [๑๔๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ " ...

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาร

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๑ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๖ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)

๘๙. สัปปีติกทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๖๗๖} [๑๔๗] สภาวธรรมที่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ ปัจจยวารในฝ่ายอนุโลมะ ในสวิตักกทุกะฉันใด ทั้งปวัตติและ ปฏิสนธิปีติก็มีวารครบ ๙ วารฉันนั้น ไม่มีข้อแตกต่างกัน)

{๖๗๗} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๙ "