สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)

๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

ปัจจยจตุกกะ

เหตุปัจจัย

{๖๑๔} [๖๔] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปน กับสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับสภาว ธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับสภาว ธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเจือปนกับโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่มี เหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่ สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๖๑๕} [๖๕] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปนกับ สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณ ปัจจัยมี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับสภาว ธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับกับ <*> ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปนกับ สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะ อารัมมณปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร) (๑)สภาวธรรมที่มืเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับ สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (เหมือนกับ ปฏิจจวาร ย่อ) (๑)

{๖๑๖} [๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๖ "

ในอธิปติปัจจัย " ๒ "

ในอนันตรปัจจัย " ๖ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๖ วาร)

ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย " ๖ "

จบ อนุโลมะ

นเหตุปัจจัย

{๖๑๗} [๖๗] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปน กับสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเจือปนกับขันธ์ที่สหรคตด้วย วิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเจือปนกับ สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะ นเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณซี่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเจือปนกับขันธ์ที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น … (๑)

{๖๑๘} ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " ๖ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๖ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๖ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๖ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๖ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๖ "

จบ ปัจจนียะ

{๖๑๙} เหตุทุกนัย

ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย " " ๔ " …

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๔ " …

{๖๒๐} นเหตุทุกนัย

ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอนันตรปัจจัย " " ๒ " …

ในวิปากปัจจัย " " ๑ " …

ในอวิคตปัจจัย " " ๒ "

(สัมปยุตตวารเหมือนกับสังสัฏฐวาร)

๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๒๑} [๖๘] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณโดยเหตุปัจจัย คือ สภาว ธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็น เหตุซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูป โดยเหตุปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตต สมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (๓)