สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑)

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ สํสฏฺฐํ จิตฺตํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๒)

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน จ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๓) โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตํ สํสฏฺฐา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑)

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑) (สงฺขิตฺตํ.) ๑. ปจฺจยานุโลม ๒. สงฺขฺยาวาร

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดระคนกับสภาวธรรม ที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคน กับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑)สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดระคนกับสภาวธรรม ที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตเกิดระคนกับขันธ์ที่ ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๒)

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่ไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐาน เกิดระคนกับสภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตเกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๓)สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดระคนกับสภาวธรรมที่ไม่ ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์เกิดระคน กับจิต ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑)

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดระคนกับสภาวธรรมที่ ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐาน และที่ไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิด ระคนกับจิต ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑) (ย่อ)

เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ, (สพฺพตฺถ ปญฺจ.) อวิคเต ปญฺจ. ๒. ปจฺจยปจฺจนีย ๑. วิภงฺควาร

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาระ)

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ. ตีณิเยว โมโห.) ๒. ปจฺจยปจฺจนีย ๒. สงฺขฺยาวาร

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดระคนกับสภาวธรรม ที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ เฉพาะ ๓ วาระ มีโมหะ)

สุทฺธ นเหตุยา ปญฺจ, นอธิปติยา ปญฺจ, นปุเรชาเต ปญฺจ, นปจฺฉาชาเต ปญฺจ, นอาเสวเน ปญฺจ, นกมฺเม ตีณิ, นวิปาเก ปญฺจ, นฌาเน ปญฺจ, นมคฺเค ปญฺจ, นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ. (เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺโพ.) _____ ๖๓. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานทุก ๗. ปญฺหาวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

นเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๕ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ

(การนับ ๒ อย่างนอกนี้และสัมปยุตตวารพึงทําอย่างนี้)