พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · จิตตทุกะ
สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๕๘–๖๐ (Royal Thai)2/3 in จิตตทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ จิตตทุกะ สังสัฏฐวาร (Royal Thai Volume 43 · Mahachula Volume 43 · Mahamakut Volume 89 · Chaloem Phrakiat Volume 43)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 89, pp. 53–55
สังสัฏฐวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เจือกับธรรมที่เป็นจิต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย เจือกับจิต.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๒. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เจือกับธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ เจือกับธรรมที่ไม่ใช่จิต, ขันธ์ ๑ เจือกับขันธ์ ๒ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๓. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เจือกับธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิต เจือกับขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่จิต
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๔. ธรรมที่เป็นจิต และธรรมที่ไม่ใช่จิต เจือกับธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิต เจือกับขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่จิต ฯลฯ ขันธ์ ๒.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๕. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เจือกับธรรมที่เป็นจิต และธรรม
ที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่จิต และจิต ฯลฯ ขันธ์ ๒
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมปัจจัย มี ๕ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๕ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๖๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระในนฌานปัจจัย มี ๕ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๕ วาระ.
การนับทั้งสองวาระนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี พึงกระทำอย่างนี้ทั้งหมด.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
คือ เหตุธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ และจิตต-สมุฏฐานรูปทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๒. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นจิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
คือ เหตุธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่จิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๓. ธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กรรมที่เป็นจิต และธรรมที่ไม่ใช่จิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
คือ เหตุธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์, จิต และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๒] ๑. ธรรมที่เป็นจิต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นจิต ด้วยำนาจของอารัมมณปัจจัย
End of สังสัฏฐวาร