ปัจจยวาร เล่ม ๔๓

ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

(การนับวารที่เหลือก็ดี สหชาตวารก็ดี ก็พึงทำ)

๙๓. กามาวจรทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

เหตุปัจจัย

{๗๒๘} [๒๐๒] สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกามาวจรเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นภายใน) ขันธ์ที่เป็นกามาวจร อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นใน ปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นกามาวจรเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรเกิด ขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ไม่ เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ ไม่เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ ไม่เป็นกามาวจรและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นกามาวจรและที่ไม่เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นกามาวจรและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรและมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๓) (ย่อ)

{๗๒๙} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๔ "

ในอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในอนันตรปัจจัย " ๔ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๔ "

ในสหชาตปัจจัย " ๙ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๙ "

ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาร

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๔ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๔ "

ในอาเสวนปัจจัย " ๔ "

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

จบ อนุโลมะ

นเหตุปัจจัย

{๗๓๐} [๒๐๓] สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกามาวจร ซึ่งเป็น อเหตุกะ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวก อสัญญสัตตบุคคล) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่เป็นกามาวจร ซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑) เพราะนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

นอธิปัตยาทิปัจจัย

{๗๓๑} [๒๐๔] สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาร (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวก อสัญญสัตตบุคคล)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรเกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยหทัยวัตถุเกิด ขึ้น วิบากขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ วิบากขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจร อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรเกิด ขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรและที่ไม่ เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวารพึงทำตามมูลบท) อธิปติธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรและหทัย วัตถุเกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งเป็นวิบากและ หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงทำตามมูลบท) ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งเป็นวิบากและ หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์ที่ไม่เป็นกามาวจรและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๓)เพราะนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาร เพราะนอาเสวนปัจจัย (ในสภาวธรรมล้วนๆ และที่เจือปนกับนาม พึงกำหนดบทว่าวิบาก ใน สภาวธรรมที่เจือปนกับรูปไม่มี ย่อ)

สุทธนัย

{๗๓๒} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในนวิคตปัจจัย " ๓ "

จบ ปัจจนียะ

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)

๙๓. กามาวจรทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

เหตุปัจจัย

{๗๓๓} [๒๐๕] สภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกามาวจร เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจร เจือปนกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นกามาวจร เกิดขึ้น ... เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๗๓๔} ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๒ "

ในอธิปติปัจจัย " ๒ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๒ วาร)

ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาร

จบ อนุโลมะ

{๗๓๕} สภาวธรรมที่เป็นกามาวจร เจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกามาวจรเกิด ขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกามาวจร ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะ เจือปนกับขันธ์ที่ สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะเกิดขึ้น ...

{๗๓๖} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " ๒ "