arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี รูปกัณฑ์ · รูปวิภัตติ

ติกนิทเทส เล่ม ๓๔

Text layerBuddha’s wordsItems ๕๘๘–๖๓๓ (Royal Thai)4/5 in รูปวิภัตติ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี รูปกัณฑ์ รูปวิภัตติ ติกนิทเทส (Royal Thai Volume 34 · Mahachula Volume 34 · Mahamakut Volume 76 · Chaloem Phrakiat Volume 34)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 34, pp. 270–289

Page 270

ติกนิทเทส

{๕๘๘} [๗๔๔] รูปภายในที่เป็นอุปาทา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นอุปาทา

[๗๔๕] รูปภายนอกที่เป็นอุปาทา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอุปาทา

[๗๔๖] รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทา นั้น เป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็น อนุปาทา

{๕๘๙} [๗๔๗] รูปภายในที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นอุปาทินนะ

[๗๔๘] รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่ารูป ภายนอกที่เป็นอุปาทินนะ[๗๔๙] รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตา รูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียก ว่ารูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนะ

Page 271

{๕๙๐} [๗๕๐] รูปภายในที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็น อุปาทินนุปาทานิยะ

[๗๕๑] รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่ารูป ภายนอกที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยะ[๗๕๒] รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูป กัมมัญญตา รูปชรตา รูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอก ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยะ{๕๙๑} [๗๕๓] รูปภายในที่เป็นอนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นอนิทัสสนะ

[๗๕๔] รูปภายนอกที่เป็นสนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นสนิทัสสนะ

[๗๕๕] รูปภายนอกที่เป็นอนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็น อนิทัสสนะ

Page 272

{๕๙๒} [๗๕๖] รูปภายในที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นสัปปฏิฆะ[๗๕๗] รูปภายนอกที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็น สัปปฏิฆะ[๗๕๘] รูปภายนอกที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็น อัปปฏิฆะ{๕๙๓} [๗๕๙] รูปภายในที่เป็นอินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขุนทรีย์ ... กายินทรีย์ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นอินทรีย์

[๗๖๐] รูปภายนอกที่เป็นอินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็น อินทรีย์[๗๖๑] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อินทรีย์{๕๙๔} [๗๖๒] รูปภายในที่ไม่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นมหาภูต[๗๖๓] รูปภายนอกที่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นมหาภูต

[๗๖๔] รูปภายนอกที่ไม่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน

Page 273

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น มหาภูต

{๕๙๕} [๗๖๕] รูปภายในที่ไม่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นวิญญัติ

[๗๖๖] รูปภายนอกที่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นวิญญัติ

[๗๖๗] รูปภายนอกที่ไม่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น วิญญัติ

{๕๙๖} [๗๖๘] รูปภายในที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่มีจิตเป็น สมุฏฐาน

[๗๖๙] รูปภายนอกที่เป็นจิตตสมุฏฐาน นั้น เป็นไฉน

กายวิญญัติ วจีวิญญัติ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปลหุตารูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่เกิดจากจิต มีจิตเป็นเหตุ มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอก ที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน[๗๗๐] รูปภายนอกที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ รูปชรตา รูปอนิจจตา หรือรูป แม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา

Page 274

รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่ไม่ได้เกิดจากจิต ไม่มีจิตเป็นเหตุ ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน{๕๙๗} [๗๗๑] รูปภายในที่ไม่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น จิตตสหภู[๗๗๒] รูปภายนอกที่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน

กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นจิตตสหภู

[๗๗๓] รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น จิตตสหภู{๕๙๘} [๗๗๔] รูปภายในที่ไม่เป็นจิตตานุปริวัตติ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น จิตตานุปริวัตติ[๗๗๕] รูปภายนอกที่เป็นจิตตานุปริวัตติ นั้น เป็นไฉน

กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นจิตตานุปริวัตติ

[๗๗๖] รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตานุปริวัตติ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น จิตตานุปริวัตติ{๕๙๙} [๗๗๗] รูปภายในที่เป็นรูปหยาบ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นรูปหยาบ

Page 275

[๗๗๘] รูปภายนอกที่เป็นรูปหยาบ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูป หยาบ[๗๗๙] รูปภายนอกที่เป็นรูปละเอียด นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูป ละเอียด{๖๐๐} [๗๘๐] รูปภายในที่เป็นรูปใกล้ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นรูปใกล้

[๗๘๑] รูปภายนอกที่เป็นรูปไกล นั้น เป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูป ไกล[๗๘๒] รูปภายนอกที่เป็นรูปใกล้ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... โผฎฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูป ใกล้{๖๐๑} [๗๘๓] รูปภายนอกที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็นที่ อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส[๗๘๔] รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส

[๗๘๕] รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

โสตายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัย เกิดของจักขุสัมผัส

Page 276

{๖๐๒} [๗๘๖] รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาอันเกิดแต่จักขุสัมผัส ... ของสัญญา ... ของเจตนา ... ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกไม่เป็นที่ อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ

[๗๘๗] รูปภายเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ

[๗๘๘] รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

โสตายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัย เกิดของจักขุวิญญาณ

{๖๐๓} [๗๘๙] รูปภายนอกที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของโสตสัมผัส ... ของฆาน สัมผัส ... ของชิวหาสัมผัส ... ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็นที่ อาศัยเกิดของกายสัมผัส

[๗๙๐] รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส

[๗๙๑] รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัย เกิดของกายสัมผัส

{๖๐๔} [๗๙๒] รูปภายนอกที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาอันเกิดแต่กายสัมผัส ... ของสัญญา ... ของเจตนา ... ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น ที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ

Page 277

[๗๙๓] รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ

[๗๙๔] รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัย เกิดของกายวิญญาณ{๖๐๕} [๗๙๕] รูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ ของจักขุสัมผัส[๗๙๖] รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส

[๗๙๗] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อารมณ์ของจักขุสัมผัส{๖๐๖} [๗๙๘] รูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ของเวทนาอันเกิดแต่จักขุสัมผัส ... ของสัญญา ... ของเจตนา ... ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น อารมณ์ของจักขุวิญญาณ[๗๙๙] รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ

[๘๐๐] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อารมณ์ของจักขุวิญญาณ

Page 278

{๖๐๗} [๘๐๑] รูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ของโสตสัมผัส ... ของฆานสัมผัส ... ของชิวหาสัมผัส ... ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ ของกายสัมผัส

[๘๐๒] รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส

[๘๐๓] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อารมณ์ของกายสัมผัส

{๖๐๘} [๘๐๔] รูปภายในที่ไม่เป็นอารมณ์ของเวทนา อันเกิดแต่กายสัมผัส ... ของสัญญา ... ของเจตนา ... ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น อารมณ์ของกายวิญญาณ

[๘๐๕] รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของ กายวิญญาณ

[๘๐๖] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อารมณ์ของกายวิญญาณ

{๖๐๙} [๘๐๗] รูปภายนอกที่ไม่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น จักขายตนะ

Page 279

[๘๐๘] รูปภายในที่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน

จักขุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ... นี้เรียกว่า ... บ้านว่าง บ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นจักขายตนะ[๘๐๙] รูปภายในที่ไม่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน

โสตายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น จักขายตนะ

{๖๑๐} [๘๑๐] รูปภายนอกที่ไม่เป็นโสตายตนะ ... ไม่เป็นฆานายตนะ ... ไม่ เป็นชิวหายตนะ ... ไม่เป็นกายายตนะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น กายายตนะ

[๘๑๑] รูปภายในที่เป็นกายายตนะ นั้น เป็นไฉน

กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ... นี้เรียกว่า ... บ้านว่าง บ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นกายายตนะ[๘๑๒] รูปภายในที่ไม่เป็นกายายตนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น กายายตนะ

{๖๑๑} [๘๑๓] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น รูปายตนะ

[๘๑๔] รูปภายนอกที่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน

รูปใด เป็นสี อาศัยมหาภูตรูป ๔ ... นี้เรียกว่า ... รูปธาตุบ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปายตนะ

Page 280

[๘๑๕] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่ เป็นรูปายตนะ

{๖๑๒} [๘๑๖] รูปภายในที่ไม่เป็นสัททายตนะ ... ไม่เป็นคันธายตนะ ... ไม่ เป็นรสายตนะ ... ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น โผฏฐัพพายตนะ

[๘๑๗] รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน

ปฐวีธาตุ ... นี้เรียกว่า ... โผฏฐัพพธาตุบ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูป ภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพายตนะ[๘๑๘] รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น โผฏฐัพพายตนะ

{๖๑๓} [๘๑๙] รูปภายนอกที่ไม่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น จักขุธาตุ

[๘๒๐] รูปภายในที่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นจักขุธาตุ

[๘๒๑] รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน

โสตายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นจักขุธาตุ

{๖๑๔} [๘๒๒] รูปภายนอกที่ไม่เป็นโสตธาตุ ... ไม่เป็นฆานธาตุ ... ไม่เป็น ชิวหาธาตุ ... ไม่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน

Page 281

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น กายธาตุ[๘๒๓] รูปภายในที่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน

กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นกายธาตุ

[๘๒๔] รูปภายในที่ไม่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นกายธาตุ{๖๑๕} [๘๒๕] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นรูปธาตุ[๘๒๖] รูปภายนอกที่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปธาตุ

[๘๒๗] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน

สัททายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปธาตุ{๖๑๖} [๘๒๘] รูปภายในที่ไม่เป็นสัททธาตุ ... ไม่เป็นคันธธาตุ ... ไม่เป็น รสธาตุ ... ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น โผฏฐัพพธาตุ[๘๒๙] รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพธาตุ

[๘๓๐] รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น โผฏฐัพพธาตุ

Page 282

{๖๑๗} [๘๓๑] รูปภายนอกที่ไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น จักขุนทรีย์

[๘๓๒] รูปภายในที่เป็นจักขุนทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ... นี้เรียกว่า .. บ้านว่างบ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นจักขุนทรีย์[๘๓๓] รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้น เป็นไฉน

โสตายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น จักขุนทรีย์

{๖๑๘} [๘๓๔] รูปภายนอกที่ไม่เป็นโสตินทรีย์ ... ไม่เป็นฆานินทรีย์ ... ไม่ เป็นชิวหินทรีย์ ... ไม่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น กายินทรีย์

[๘๓๕] รูปภายในที่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ... นี้เรียกว่า ... บ้านว่าง บ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่เป็นกายินทรีย์[๘๓๖] รูปภายในที่ไม่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น กายินทรีย์

{๖๑๙} [๘๓๗] รูปภายในที่ไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น อิตถินทรีย์

Page 283

[๘๓๘] รูปภายนอกที่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

ทรวดทรงหญิง เครื่องหมายให้รู้ว่าหญิง กิริยาหญิง อาการหญิง สภาพหญิง ภาวะหญิงของหญิงปรากฏได้ด้วยเหตุใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูป ภายนอกที่เป็นอิตถินทรีย์[๘๓๙] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อิตถินทรีย์

{๖๒๐} [๘๔๐] รูปภายในที่ไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น ปุริสินทรีย์

[๘๔๑] รูปภายนอกที่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

ทรวดทรงชาย เครื่องหมายให้รู้ว่าชาย กิริยาชาย อาการชาย สภาพ ชาย ภาวะชายของชายปรากฏได้ด้วยเหตุใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ เป็นปุริสินทรีย์[๘๔๒] รูปภายนอกที่ไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น ปุริสินทรีย์

{๖๒๑} [๘๔๓] รูปภายในที่ไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น ชีวิตินทรีย์

[๘๔๔] รูปภายนอกที่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

Page 284

อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการสืบ เนื่องกันอยู่ ความประพฤติเป็นไปอยู่ ความหล่อเลี้ยงอยู่ ชีวิต อินทรีย์คือ ชีวิตของรูปธรรมนั้น ๆ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นชีวิตินทรีย์[๘๔๕] รูปภายนอกที่ไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น ชีวิตินทรีย์

{๖๒๒} [๘๔๖] รูปภายในที่ไม่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น กายวิญญัติ

[๘๔๗] รูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

การเคร่งตึง กิริยาที่เคร่งตึงด้วยดี ความเคร่งตึงด้วยดี การแสดง ให้รู้ความหมาย กิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมาย แห่งกายของบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล หรือมีจิตเป็นอกุศล หรือมีจิตเป็น อัพยากฤต ก้าวไปอยู่ ถอยกลับอยู่ แลดูอยู่ เหลียวซ้ายแลขวาอยู่ คู้เข้าอยู่ หรือเหยียดออกอยู่ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัติ[๘๔๘] รูปภายนอกที่ไม่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น กายวิญญัติ

{๖๒๓} [๘๔๙] รูปภายในที่ไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น วจีวิญญัติ

[๘๕๐] รูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

Page 285

การพูด การเปล่งวาจา การเจรจา การกล่าว การป่าวร้อง การ โฆษณา วาจา วจีเภทแห่งบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล หรือมีจิตเป็นอกุศล หรือ มีจิตเป็นอัพยากฤต อันใด นี้เรียกว่าวาจา การแสดงให้รู้ความหมาย กิริยา ที่แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมายด้วยวาจานั้น อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัติ[๘๕๑] รูปภายนอกที่ไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น วจีวิญญัติ

{๖๒๔} [๘๕๒] รูปภายในที่ไม่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น อากาสธาตุ

[๘๕๓] รูปภายนอกที่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน

อากาศ ธรรมชาตอันนับว่าอากาศ ความว่างเปล่า ธรรมชาตอันนับ ว่าความว่างเปล่า ช่องว่าง ธรรมชาตอันนับว่าช่องว่าง อันมหาภูตรูป ๔ ไม่ถูกต้องแล้ว อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอากาสธาตุ[๘๕๔] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อากาสธาตุ

{๖๒๕} [๘๕๕] รูปภายในที่ไม่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น อาโปธาตุ

[๘๕๖] รูปภายนอกที่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน

Page 286

สภาวะที่เอิบอาบ ธรรมชาตที่เอิบอาบ ความเหนียว ธรรมชาตที่ เหนียว ธรรมชาตเครื่องเกาะกุมรูปอันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ เป็นอาโปธาตุ[๘๕๗] รูปภายนอกที่ไม่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น อาโปธาตุ

{๖๒๖} [๘๕๘] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปลหุตา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นรูปลหุตา

[๘๕๙] รูปภายนอกที่เป็นรูปลหุตา นั้น เป็นไฉน

ความเบาความรวดเร็ว ความไม่เชื่องช้า ความไม่หนักแห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปลหุตา[๘๖๐] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปลหุตา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็นรูป ลหุตา

{๖๒๗} [๘๖๑] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นรูปมุทุตา

[๘๖๒] รูปภายนอกที่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน

ความอ่อน ภาวะที่อ่อน ความไม่แข็ง ความไม่กระด้างแห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปมุทุตา[๘๖๓] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปมุทุตา

Page 287

{๖๒๘} [๘๖๔] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น รูปกัมมัญญตา

[๘๖๕] รูปภายนอกที่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน

กิริยาที่ควรแก่การงาน ความควรแก่การงาน ภาวะที่ควรแก่การงาน แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปกัมมัญญตา[๘๖๖] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปกัมมัญญตา

{๖๒๙} [๘๖๗] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น รูปอุปจยะ

[๘๖๘] รูปภายนอกที่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน

ความสั่งสมแห่งอายตนะทั้งหลาย อันใด อันนั้นเป็นความเกิดแห่ง รูป รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปอุปจยะ[๘๖๙] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปอุปจยะ

{๖๓๐} [๘๗๐] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น รูปสันตติ

Page 288

[๘๗๑] รูปภายนอกที่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน

ความเกิดแห่งรูปอันใด อันนั้นเป็นความสืบต่อแห่งรูป รูปทั้งนี้เรียก ว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปสันตติ

[๘๗๒] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปสันตติ

{๖๓๑} [๘๗๓] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นรูปชรตา

[๘๗๔] รูปภายนอกที่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน

ความชรา ความคร่ำคร่า ความมีฟันหลุด ความมีผมหงอก ความมี หนังเหี่ยว ความเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์แห่งรูป อันใด รูป ทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปชรตา[๘๗๕] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปชรตา

{๖๓๒} [๘๗๖] รูปภายในที่ไม่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็นรูป อนิจจตา

[๘๗๗] รูปภายนอกที่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน

ความสิ้นไป ความเสื่อมไป ความแตก ความทำลาย ความไม่เที่ยง ความอันตรธานแห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นรูปอนิจจตา

Page 289

[๘๗๘] รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น รูปอนิจจตา

{๖๓๓} [๘๗๙] รูปภายในที่ไม่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายในที่ไม่เป็น กพฬิงการาหาร

[๘๘๐] รูปภายนอกที่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน

ข้าวสุก ขนมสด ขนมแห้ง ปลา เนื้อ นมสด นมส้ม เนยใส เนยข้น นํ้ามัน นํ้าผึ้ง นํ้าอ้อย หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ อันเป็นของใส่ปาก ขบเคี้ยว กลืนกิน อิ่มท้อง ของสัตว์นั้น ๆ ในชนบทใด ๆ สัตว์ทั้งหลาย เลี้ยงชีวิตด้วยโอชาอันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นกพฬิงการาหาร[๘๘๑] รูปภายนอกที่ไม่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน

รูปายตนะ ... รูปอนิจจตา รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่ไม่เป็น กพฬิงการาหาร

สงเคราะห์รูปเป็นหมวดละ ๓ อย่างนี้

จบ ติกนิทเทส

จตุกกนิทเทส

{๖๓๔} [๘๘๒] รูปเป็นอุปาทาที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน

จักขายตนะ ... กายายตนะ อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือ รูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ อากาสธาตุ

End of ติกนิทเทส