โจรสูตร ที่ ๑-๒ เล่ม ๒๓

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “ธรรมทั้งหลายของพวกข้าพระองค์มี พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นผู้แนะนำ มีพระผู้มี พระภาคเจ้าเป็นที่รวม ขอประทานพระวโรกาส พระพุทธเจ้าข้า ขอเนื้อความแห่งภาษิตนี้จงแจ่มแจ้งเฉพาะพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ภิกษุทั้งหลายได้ฟังต่อพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วจักทรงจำไว้”

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เธอ ทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับ พระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าว่าพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ธรรมทั้งปวงมีอะไรเป็นมูลเหตุ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นที่ประชุมลง มีอะไรเป็นประมุข มีอะไรเป็นใหญ่ มีอะไรเป็นเยี่ยม มีอะไรเป็นแก่น’ เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงตอบพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ธรรมทั้งปวงมีฉันทะเป็นมูล มีมนสิการเป็นแดนเกิด มีผัสสะเป็นสมุทัย มีเวทนาเป็นที่ประชุมลง มีสมาธิเป็นประมุข มีสติเป็นใหญ่ มีปัญญาเป็นเยี่ยม มีวิมุตติเป็นแก่น’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วพึงตอบ อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้แล”

๔. โจรสูตร

ว่าด้วยองค์ธรรมเป็นเหตุเสื่อมของมหาโจร ๘ ประการ

{๑๙๐} [๘๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ย่อมเสื่อมเร็ว ดำรงอยู่ได้ไม่นาน องค์ ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ทำร้ายคนที่ไม่ทำร้ายตอบ (๒) ถือเอาสิ่งของจนไม่เหลือ

(๓) ลักพาสตรี (๔) ประทุษร้ายเด็กหญิง

(๕) ปล้นบรรพชิต (๖) ปล้นราชทรัพย์

(๗) ทำงานใกล้ถิ่นเกินไป (๘) ไม่ฉลาดในการเก็บ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แลย่อมเสื่อมเร็ว ดำรงอยู่ได้ไม่นาน{๑๙๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ย่อมไม่เสื่อมเร็ว ดำรงอยู่ได้นาน องค์ ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ทำร้ายคนที่ไม่ทำร้ายตอบ

(๒) ไม่ถือเอาสิ่งของจนไม่เหลือ

(๓) ไม่ลักพาสตรี (๔) ไม่ประทุษร้ายเด็กหญิง

(๕) ไม่ปล้นบรรพชิต (๖) ไม่ปล้นราชทรัพย์

(๗) ไม่ทำงานใกล้ถิ่นเกินไป (๘) ฉลาดในการเก็บ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล ย่อมไม่เสื่อมเร็ว ดำรงอยู่ได้นาน”

๕. สมณสูตร

ว่าด้วยพระนามของพระพุทธเจ้า

{๑๙๒} [๘๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่า ‘สมณะ’ เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าคำว่า ‘พราหมณ์’ เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

คำว่า ‘ผู้ถึงเวท’ เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

คำว่า ‘ศัลยแพทย์’ เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า