๑. อาฆาตวินยสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๒

(๑) ราคะ (๒) โทสะ (๓) โมหะ

(๔) ปฏิภาณ (๕) จิตคิดจะไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้เกิดขึ้นแล้วบรรเทาได้ยาก”

จบ สัทธัมมวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมสัทธัมมนิยามสูตร ๒. ทุติยสัทธัมมนิยามสูตร

๓. ตติยสัทธัมมนิยามสูตร ๔. ปฐมสัทธัมมสัมโมสสูตร

๕. ทุติยสัทธัมมสัมโมสสูตร ๖. ตติยสัทธัมมสัมโมสสูตร

๗. ทุกกถาสูตร ๘. สารัชชสูตร

๙. อุทายีสูตร ๑๐.ทุปปฏิวิโนทยสูตร

(๑๗) ๒. อาฆาตวรรค

๑. ปฐมอาฆาตปฏิวินยสูตร

ว่าด้วยธรรมระงับความอาฆาต ๕ ประการ สูตรที่ ๑

{๑๖๑} [๑๖๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเป็นที่ระงับความอาฆาตซึ่งเกิดขึ้น แก่ภิกษุโดยประการทั้งปวงมี ๕ ประการนี้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ความอาฆาตในบุคคลใดเกิดขึ้น พึงเจริญเมตตาไปที่บุคคลนั้น

(๒) ความอาฆาตในบุคคลใดเกิดขึ้น พึงเจริญกรุณาไปที่บุคคล นั้น

(๓) ความอาฆาตในบุคคลใดเกิดขึ้น พึงเจริญอุเบกขาไปที่บุคคลนั้น

(๔) ความอาฆาตในบุคคลใดเกิดขึ้น พึงถึงการไม่นึกไม่ใส่ใจในบุคคลนั้น

(๕) ความอาฆาตในบุคคลใดเกิดขึ้น พึงนึกถึงความเป็นผู้มีกรรมเป็นของ ๆ ตนให้มั่นในบุคคลนั้นว่า ‘ท่านผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของ ๆ ตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่ง ทำกรรมใดไว้ ดีก็ตาม ชั่วก็ตาม ก็จักเป็นทายาทแห่งกรรมนั้น’ ดังนี้ ภิกษุพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นเสียด้วยประการฉะนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเป็นที่ระงับความอาฆาตซึ่งเกิดขึ้นแก่ภิกษุโดยประการทั้งปวง ๕ ประการนี้แล”

๒. ทุติยอาฆาตปฏิวินยสูตร

ว่าด้วยธรรมระงับความอาฆาต ๕ ประการ สูตรที่ ๒

{๑๖๒} [๑๖๒] ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรได้เรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อน ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว ท่านพระ สารีบุตรได้กล่าวว่า

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรมเป็นที่ระงับความอาฆาตซึ่งเกิดขึ้นแก่ ภิกษุโดยประการทั้งปวงมี ๕ ประการนี้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ