๓. สากัจฉาสูตร เล่ม ๒๒

เลื่อมใสทางใจตามกาลอันควร ภิกษุพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นอย่างไร คือ เปรียบเหมือนมีสระนั้าที่มีนํ้าใส มีนํ้าอร่อย เย็น เป็นสีขาว มีท่านํ้า ราบเรียบ น่ารื่นรมย์ ดาดาษไปด้วยต้นไม้พันธุ์ต่าง ๆ มีบุรุษผู้ถูกความร้อน แผดเผา ถูกความร้อนครอบงำ เหน็ดเหนื่อย อยากนํ้า หิวกระหายมา เขาลงสู่สระนํ้านั้น อาบบ้าง ดื่มบ้าง แล้วขึ้นมานั่งบ้าง นอนบ้าง ที่ร่มไม้ใกล้ สระน้ำนั้น แม้ฉันใด ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลที่เป็นผู้มีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ เป็นผู้มีความประพฤติทางวาจาบริสุทธิ์ ได้ทางสงบใจและความ เลื่อมใสทางใจตามกาลอันควร แม้ส่วนที่เขามีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ ในสมัยนั้นภิกษุก็พึงใส่ใจถึงส่วนนั้นของเขา

แม้ส่วนที่เขามีความประพฤติทาง วาจาบริสุทธิ์ ในสมัยนั้นภิกษุก็พึงใส่ใจถึงส่วนนั้นของเขา แม้ส่วนที่เขาได้ ทางสงบใจและความเลื่อมใสทางใจตามกาลอันควร ในสมัยนั้นภิกษุก็พึงใส่ใจ ถึงส่วนนั้นของเขา ภิกษุพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นอย่างนี้ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เพราะอาศัยบุคคลผู้เป็นที่น่าเลื่อมใสโดย ประการทั้งปวง จิตย่อมเลื่อมใส ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรมเป็นที่ ระงับความอาฆาตซึ่งเกิดขึ้นแก่ภิกษุ โดยประการทั้งปวงมี ๕ ประการนี้แล”

๓. สากัจฉาสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของผู้ควรสนทนาด้วย

{๑๖๓} [๑๖๓] ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรได้เรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว ท่าน พระสารีบุตรได้กล่าวว่า

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อม เป็นผู้ควรที่เพื่อนร่วมพรหมจรรย์จะสนทนาด้วย ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มาในเรื่องสีลสัมปทาได้

(๒) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยสมาธิ และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มา ในเรื่องสมาธิสัมปทาได้

(๓) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยปัญญา และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มา ในเรื่องปัญญาสัมปทาได้

(๔) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มา ในเรื่องวิมุตติสัมปทาได้

(๕) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิมุตติญาณทัสสนะ และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มาในเรื่องวิมุตติญาณทัสสนสัมปทาได้

ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นผู้ควรที่เพื่อนร่วมพรหมจรรย์จะสนทนาด้วย”

๔. สาชีวสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของผู้ควรอยู่ร่วมกัน

{๑๖๔} [๑๖๔] ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรได้เรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อน ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว ท่านพระ สารีบุตรได้กล่าวว่า“ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการเป็น ผู้ควรที่เพื่อนร่วมพรหมจรรย์จะอยู่ร่วมด้วย ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ตัวเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล และเป็นผู้แก้ปัญหาที่มาใน เรื่องสีลสัมปทาได้