๕. สัทธรรมสัมโมสสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๒

๕. ทุติยสัทธัมมสัมโมสสูตร

ว่าด้วยเหตุเสื่อมและเหตุเจริญแห่งศาสนา สูตรที่ ๒

{๑๕๕} [๑๕๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ย่อมเป็นไปเพื่อ ความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรม ธรรม ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไม่เล่าเรียนธรรม คือ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพภูตธรรม เวทัลละ นี้เป็นธรรมประการ ที่ ๑ ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมไม่แสดงธรรมตามที่ ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาแก่ผู้อื่นโดยพิสดาร นี้เป็นธรรมประการที่ ๒ ย่อม เป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมไม่บอกธรรมตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาแก่ผู้อื่นโดยพิสดาร นี้เป็นธรรมประการที่ ๓ ย่อม เป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมไม่ทำการสาธยาย ธรรมตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาแก่ผู้อื่นโดยพิสดาร นี้เป็นธรรม ประการที่ ๔ ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระ สัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมไม่ตรอง ไม่พิจารณา ไม่เพ่งดูด้วยใจซึ่งธรรมตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาโดยพิสดาร นี้เป็น

ธรรมประการที่ ๕ ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่ง พระสัทธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งพระสัทธรรม ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเล่าเรียนธรรม คือ สุตตะ เคยยะ... อัพภูตธรรม เวทัลละ นี้เป็นธรรมประการที่ ๑ ย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมแสดงธรรมตามที่ได้ ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาแก่ผู้อื่นโดยพิสดาร นี้เป็นธรรมประการที่ ๒ ย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไป แห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมบอกธรรมตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาแก่ผู้อื่นโดยพิสดาร นี้เป็นธรรมประการที่ ๓ ย่อม เป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่ง พระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมทำการสาธยายธรรม ตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาโดยพิสดาร นี้เป็นธรรมประการที่ ๔ ย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไป แห่งพระสัทธรรม

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายย่อมตรอง พิจารณา เพ่ง ดูด้วยใจซึ่งธรรมตามที่ได้ฟังมา ตามที่ได้เล่าเรียนมาโดยพิสดาร นี้เป็นธรรม ประการที่ ๕ ย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่ อันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลย่อมเป็นไปเพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งพระสัทธรรม”

๖. ตติยสัทธัมมสัมโมสสูตร

ว่าด้วยเหตุเสื่อมและเหตุเจริญแห่งศาสนา สูตรที่ ๓

{๑๕๖} [๑๕๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความ ลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรม ธรรม ๕ ประการคืออะไร บ้าง คือ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเล่าเรียนพระสูตรอันเรียน กันมาผิดด้วยบทและพยัญชนะที่ทรงจำกันไว้ผิด แม้อรรถแห่งบทและ พยัญชนะที่ทรงจำกันไว้ผิดย่อมมีนัยผิดไปด้วย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็น ธรรมประการที่ ๑ ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่ง พระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายเป็นผู้ว่ายาก ประกอบ ด้วยธรรมอันทำให้เป็นผู้ว่ายาก เป็นผู้ไม่อดทน รับคำพรํ่าสอนโดยไม่เคารพ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นธรรมประการที่ ๒ ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งพระสัทธรรมอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นพหูสูต เล่าเรียน นิกาย ทรงธรรม ทรงวินัย ทรงมาติกา ไม่ยอมบอกพระสูตรแก่ผู้อื่น