๘. วาจาสูตร เล่ม ๒๒

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เตโชธาตุในเบื้องบนอากาศกำเริบไปทั่ว เมฆ ที่เกิดขึ้นย่อมกระจายไปเพราะเตโชธาตุกำเริบนั้น นี้เป็นอันตรายของฝนประการที่ ๑ ซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตาของพวกนักพยากรณ์หยั่งไม่ถึงอีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย วาโยธาตุในเบื้องบนอากาศกำเริบไปทั่ว เมฆ ที่เกิดขึ้นย่อมกระจายไปเพราะวาโยธาตุกำเริบนั้น นี้เป็นอันตรายของฝน ข้อที่ ๒ ซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตาของพวกนักพยากรณ์หยั่งไม่ถึงอีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อสุรินทราหูใช้ฝ่ามือรับนํ้าแล้วทิ้งลงในมหาสมุทร นี้เป็นอันตรายของฝนประการที่ ๓ ซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตา ของพวกนักพยากรณ์หยั่งไม่ถึงอีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย วัสสวลาหกเทพบุตรประมาทเสีย นี้เป็น อันตรายของฝนประการที่ ๔ ซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตาของพวกนัก พยากรณ์หยั่งไม่ถึง

อีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย พวกมนุษย์ไม่ตั้งอยู่ในธรรม นี้เป็นอันตราย ของฝนประการที่ ๕ ซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตาของพวกนักพยากรณ์ หยั่งไม่ถึง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันตรายของฝน ๕ ประการนี้แลซึ่งพวกนักพยากรณ์รู้ไม่ได้ สายตาของพวกนักพยากรณ์หยั่งไม่ถึง”

๘. วาจาสูตร

ว่าด้วยองค์แห่งวาจาสุภาษิต ๕ ประการ

{๑๙๘} [๑๙๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วาจาประกอบด้วยองค์ ๕ ประการจัด เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนไม่ตำหนิ องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) เป็นวาจาที่กล่าวถูกกาล

(๒) เป็นวาจาที่กล่าวเป็นสัจ

(๓) เป็นวาจาที่กล่าวอ่อนหวาน

(๔) เป็นวาจาที่กล่าวประกอบด้วยประโยชน์

(๕) เป็นวาจาที่กล่าวด้วยเมตตาจิต

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วาจาประกอบด้วยองค์ ๕ ประการนี้แลจัดเป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนไม่ตำหนิ”

๙. กุลสูตร

ว่าด้วยการประสพบุญโดยฐานะ ๕ ประการ

{๑๙๙} [๑๙๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บรรพชิตผู้มีศีลเข้าไปยังตระกูลใด พวกมนุษย์ในตระกูลนั้นย่อมประสพบุญเป็นอันมากโดยฐานะ ๕ ประการ ฐานะ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สมัยใด เมื่อบรรพชิตผู้มีศีลเข้าไปยังตระกูล จิตของพวกมนุษย์ย่อมเลื่อมใสเพราะเห็นท่าน สมัยนั้น ตระกูลนั้นชื่อว่าปฏิบัติปฏิปทาที่เป็นไปเพื่อให้ถึงสวรรค์(๒) สมัยใด เมื่อบรรพชิตผู้มีศีลเข้าไปยังตระกูล พวก มนุษย์ย่อมลุกรับ กราบไหว้ ให้อาสนะ สมัยนั้น ตระกูล นั้นชื่อว่าปฏิบัติปฏิปทาที่เป็นไปเพื่อให้เกิดในตระกูลสูง(๓) สมัยใด เมื่อบรรพชิตผู้มีศีลเข้าไปยังตระกูล พวก มนุษย์ย่อมกำจัดมลทินคือความตระหนี่ได้ สมัยนั้น ตระกูล นั้นชื่อว่าปฏิบัติปฏิปทาที่เป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีศักดิ์ใหญ่