๖. วินิพันธสูตร เล่ม ๒๒

ยังอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้โกรธ มีจิตขัดเคือง มี จิตถูกโทสะกระทบ เป็นเสมือนตะปูในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย จิตของ ภิกษุผู้โกรธ มีจิตขัดเคือง มีจิตอันโทสะกระทบแล้ว มีจิตเสมือนตะปู ย่อม ไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้เป็นตะปูตรึงใจประการที่ ๕ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตะปูตรึงใจมี ๕ ประการนี้แล”

๖. วินิพันธสูตร

ว่าด้วยเครื่องผูกพันใจ ๕ ประการ

{๒๐๖} [๒๐๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เครื่องผูกพันใจมี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความ ทะยานอยากในกามทั้งหลาย จิตของภิกษุผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความ พอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความทะยานอยาก ในกามทั้งหลายย่อมไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อ ความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้คือเครื่องผูกพันใจ ประการที่ ๑ยังอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความ ทะยานอยากในกาย จิตของภิกษุผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความทะยานอยากในกาย ย่อมไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้คือเครื่องผูกพันใจประการที่ ๒

ยังอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความทะยานอยากในรูป จิตของภิกษุผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวนกระวาย ความทะยานอยากในรูป ย่อมไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้คือเครื่องผูกพันใจประการที่ ๓

ยังอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบริโภคอิ่มหนำพอแก่ความต้องการแล้ว ประกอบความสุขในการนอน ความสุขในการเอนข้าง ความสุขในการหลับอยู่ ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย จิตของภิกษุผู้บริโภคอิ่มหนำพอแก่ความต้องการแล้ว ประกอบความสุขในการนอน ความสุขในการเอน ความสุขในการหลับอยู่ ย่อมไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้คือเครื่องผูกพันใจประการที่ ๔ยังอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประพฤติพรหมจรรย์เพราะปรารถนาหมู่เทพเจ้าหมู่ใดหมู่หนึ่งว่า ‘เราจักได้เป็นเทพเจ้าหรือเป็นเทพองค์ ใดองค์หนึ่งด้วยศีลอันนี้ ด้วยข้อวัตรข้อนี้ ด้วยตบะอันนี้ หรือด้วยพรหมจรรย์อันนี้’ จิตของภิกษุผู้ประพฤติพรหมจรรย์เพราะปรารถนาหมู่เทพเจ้าหมู่ใดหมู่หนึ่งว่า ‘เราจักได้เป็นเทพเจ้าหรือเป็นเทพองค์ใดองค์หนึ่งด้วยศีลอันนี้ ด้วยข้อวัตรข้อนี้ ด้วยตบะอันนี้ หรือด้วยพรหมจรรย์อันนี้’ ย่อมไม่น้อมไปเพื่อความเพียร เพื่อความหมั่นประกอบ เพื่อความเพียรไม่ขาดสาย เพื่อความเพียรตั้งมั่น นี้คือเครื่องผูกพันใจประการที่ ๕ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เครื่องผูกพันใจมี ๕ ประการนี้แล”

๗. ยาคุสูตร

ว่าด้วยอานิสงส์ข้าวยาคู

{๒๐๗} [๒๐๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคูมี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บรรเทาความหิว (๒) ระงับความกระหาย

(๓) ยังลมให้เดินคล่อง (๔) ชำระลำไส้

(๕) เผาอาหารเก่าที่ยังไม่ย่อย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคูมี ๕ ประการนี้แล”

๘. ทันตกัฏฐสูตร

ว่าด้วยคุณและโทษการใช้และไม่ใช้ไม้สีฟัน

{๒๐๘} [๒๐๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษเพราะไม่เคี้ยวไม้สีฟันมี ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ตาฟาง (๒) ปากเหม็น

(๓) ประสาทที่นำรสอาหารไม่หมดจดดี

(๔) เสมหะหุ้มห่ออาหาร (๕) อาหารไม่อร่อยแก่เขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษเพราะไม่เคี้ยวไม้สีฟันมี ๕ ประการนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์เพราะเคี้ยวไม้สีฟันมี ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ตาสว่าง (๒) ปากไม่หม็น <*>

(๓) ประสาทที่นำรสอาหารหมดจดดี

(๔) เสมหะไม่หุ้มห่ออาหาร (๕) อาหารอร่อยแก่เขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์เพราะเคี้ยวไม้สีฟันมี ๕ ประการนี้แล”