อาฆาตสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๓

(๔) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้ได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเราแล้ว’

(๕) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้กำลังประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา’

(๖) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้จักประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา’

(๗) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้ได้ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเราแล้ว’

(๘) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้กำลังประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา’

(๙) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้จักประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาฆาตวัตถุมี ๙ ประการนี้แล”

๑๐. อาฆาตปฏิวินยสูตร

ว่าด้วยการกำจัดความอาฆาต ๙ ประการ

{๒๓๔} [๓๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาตมี ๙ ประการนี้ เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาต ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้น จะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๒) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขากำลังประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’

(๓) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาจักประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๔) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๕) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขากำลังประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๖) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า

‘เขาจักประพฤติสิ่งที่ ไม่เป็นประโยชน์ แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๗) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๘) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขากำลังประพฤติสิ่งที่ เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’

(๙) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาจักประพฤติสิ่งที่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาตมี ๙ ประการนี้แล”

๑๑. อนุปุพพนิโรธสูตร

ว่าด้วยอนุปุพพนิโรธ ๙ ประการ

{๒๓๕} [๓๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพนิโรธ มี ๙ ประการนี้ อนุปุพพนิโรธ ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เมื่อเข้าปฐมฌาน อามิสสัญญา (กามสัญญา) ย่อมดับไป

(๒) เมื่อเข้าทุติยฌาน วิตกวิจารย่อมดับไป

(๓) เมื่อเข้าตติยฌาน ปีติย่อมดับไป

(๔) เมื่อเข้าจตุตถฌาน ลมอัสสาสะและปัสสาสะย่อมดับไป

(๕) เมื่อเข้าอากาสานัญจายตนสมาบัติ รูปสัญญาย่อมดับไป

(๖) เมื่อเข้าวิญญาณัญจายตนสมาบัติ อากาสานัญจายตนสัญญาย่อมดับไป

(๗) เมื่อเข้าอากิญจัญญายตนสมาบัติ วิญญาณัญจายตนสัญญาย่อมดับไป