โอริมสูตร เล่ม ๒๔

บัณฑิตพึงละอกุศลธรรม ออกจากอาลัย อาศัยธรรมอันไม่มีอาลัย แล้วเจริญกุศลธรรม

บัณฑิตพึงปรารถนาความยินดียิ่งในวิเวกซึ่งเป็นที่ที่ยินดี ได้ยาก ละกามทั้งหลายเสียแล้วเป็นผู้ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้กังวล พึงชำระตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต

เหล่าชนที่อบรมจิตด้วยดีโดยชอบในองค์ธรรมสามัคคี เครื่องตรัสรู้ และเหล่าชนที่ไม่ยึดมั่นถือมั่น ยินดีแล้ว ในการสละคืนความยึดมั่นถือมั่น สิ้นอาสวะแล้ว มีความรุ่งเรือง เป็นผู้ปรินิพพานแล้วในโลก

๔. โอริมสูตร

ว่าด้วยทรงแสดงฝั่งนี้และฝั่งโน้นแก่ภิกษุ

{๑๕๙} [๑๗๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแแสดงฝั่งนี้และฝั่งโน้นแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฝั่งนี้เป็นไฉน และฝั่งโน้นเป็นไฉน คือ ปาณาติบาตเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากปาณาติบาตเป็นฝั่งโน้น อทินนาทานเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากอทินนาทานเป็นฝั่งโน้น กาเมสุมิจฉาจารเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจารเป็น ฝั่งโน้น มุสาวาทเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากมุสาวาทเป็นฝั่งโน้น ปิสุณวาจาเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากปิสุณวาจาเป็นฝั่งโน้น ผรุสวาจาเป็นฝั่งนี้ เจตนา งดเว้นจากผรุสวาจาเป็นฝั่งโน้น สัมผัปปลาปวาจาเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากสัมผัปปลาปวาจาเป็นฝั่งโน้น อภิชฌาเป็นฝั่งนี้ อนภิชฌาเป็นฝั่งโน้น พยาบาท

เป็นฝั่งนี้ อพยาบาทเป็นฝั่งโน้น มิจฉาทิฏฐิเป็นฝั่งนี้ สัมมาทิฏฐิเป็นฝั่งโน้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้แลเป็นฝั่งนี้ นี้แลเป็นฝั่งโน้น”

ในหมู่มนุษย์ ชนที่ไปถึงฝั่งนิพพานได้มีน้อย ส่วนหมู่สัตว์นอกนี้เลาะไปตามริมฝั่งเท่านั้น

ก็เหล่าชนที่ประพฤติตามธรรมในธรรมที่พระสุคต เจ้าตรัสไว้แล้วโดยชอบ จักข้ามบ่วงมฤตยูที่ข้ามได้ยากไปถึงฝั่งได้

บัณฑิตพึงละอกุศลธรรม ออกจากอาลัย อาศัยธรรม อันไม่มีอาลัย แล้วเจริญกุศลธรรม

บัณฑิตพึงปรารถนาความยินดียิ่งในวิเวกซึ่งเป็นที่ที่ยินดี ได้ยาก ละกามทั้งหลายเสียแล้วเป็นผู้ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้กังวล พึงชำระตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิตเหล่าชนที่อบรมจิตด้วยดีโดยชอบในองค์ธรรมสามัคคี เครื่องตรัสรู้ และเหล่าชนที่ไม่ยึดมั่นถือมั่น ยินดีแล้ว ในการสละคืนความยึดมั่นถือมั่น สิ้นอาสวะแล้ว มีความรุ่งเรือง เป็นผู้ปรินิพพานแล้วในโลก

๕. ปฐมอธัมมสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและไม่เป็นประโยชน์

{๑๖๐} [๑๗๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ บุคคลควรทราบ สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้นทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ทั้งสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์---------------------------------

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เป็น ไฉน คือ

(๑) ปาณาติบาต (๒) อทินนาทาน

(๓) กาเมสุมิจฉาจาร (๔) มุสาวาท

(๕) ปิสุณวาจา (๖) ผรุสวาจา

(๗) สัมผัปปลาปวาจา (๘) อภิชฌา

(๙) พยาบาท (๑๐) มิจฉาทิฏฐิ

นี้เรียกว่าสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์เป็นไฉน คือ

(๑) เจตนางดเว้นจากปาณาติบาต

(๒) เจตนางดเว้นจากอทินนาทาน

(๓) เจตนางดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจาร

(๔) เจตนางดเว้นจากมุสาวาท

(๕) เจตนางดเว้นจากปิสุณวาจา

(๖) เจตนางดเว้นจากผรุสวาจา

(๗) เจตนางดเว้นจากสัมผัปปลาปวาจา

(๘) อนภิชฌา

(๙) อพยาบาท

(๑๐) สัมมาทิฏฐิ

นี้เรียกว่าสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์บุคคล ควรทราบ สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้น ทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ทั้งสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่ เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ คำที่ เรากล่าวดังนี้ เราอาศัยความข้อนี้กล่าวแล้ว”