พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อาหุเนยยวรรค
๗. อาชานิยสูตร ที่ ๓ เล่ม ๒๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๒๗๘ (Royal Thai)7/10 in อาหุเนยยวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อาหุเนยยวรรค อาชานิยสูตร ที่ ๓ (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 22, pp. 415–416
๗. ตติยอาชานียสูตร
ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๓
{๒๗๘} [๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบ ด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวเจริญของพระ ราชาในโลกนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยเชาว์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการ นี้แลย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็น ราชพาหนะได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการก็ฉันนั้น เหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
๘. อนุตตริยสูตร
ว่าด้วยสิ่งที่ยอดเยี่ยม ๖
{๒๗๙} [๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุตตริยะ มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ทัสสนานุตตริยะ การเห็นอันยอดเยี่ยม
(๒) สวนานุตตริยะ การฟังอันยอดเยี่ยม
(๓) ลาภานุตตริยะ การได้อันยอดเยี่ยม
(๔) สิกขานุตตริยะ การศึกษาอันยอดเยี่ยม
(๕) ปาริจริยานุตตริยะ การบำรุงอันยอดเยี่ยม
(๖) อนุสสตานุตตริยะ การระลึกถึงอันยอดเยี่ยม
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุตตริยะมี ๖ ประการนี้แล”
- ๑อนุตตริยะ หมายถึงสิ่งยอดเยี่ยม สิ่งดีที่สุด ๖ ประการ คือ (๑) ทัสสนานุตตริยะ การเห็นอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การพบเห็นพระพุทธเจ้าหรือภิกษุสงฆ์ของผู้มีศรัทธามั่นคง หรือการเห็นนิมิต แห่งกัมมัฏฐานข้อใดข้อหนึ่งเช่นกสิณนิมิตหรืออสุภนิมิตเป็นต้น (๒) สวนานุตตริยะ การฟังอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การฟังเรื่องเกี่ยวกับคุณของพระรัตนตรัยหรือการฟังพระพุทธพจน์คือพระไตร ปิฎกของผู้มีศรัทธามั่นคง (๓) ลาภานุตตริยะ การได้อันยอดเยี่ยม ได้แก่ การได้อริยทรัพย์ภายใน ๗ ประการ (๔) สิกขานุตตริยะ การศึกษาอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การบำเพ็ญไตรสิกขาคือ ศีล สมาธิ ปัญญาให้บริบูรณ์ (๕) ปาริจริยานุตตริยะ การบำรุงอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การบำรุงพระรัตนตรัย (๖) อนุสสตานุตตริยะ การระลึกถึงอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๒๗/๓๓๙-๓๔๐, ที.ปา.อ. ๒๓๕, องฺเอกก.อ. ๑๐๖-๑๐๗, องฺ.ฉกฺก.อ. ๙๖} อนึ่ง พึงดู พุทธาธิบายเกี่ยวกับอนุตตริยะ ๖ นี้โดยพิสดารในข้อ ๓๐ อนุตตริยสูตร อนุตตริยวรรค ปฐมปัณณาสก์ ฉักกนิบาต หน้า ๔๖๘-๔๗๑ ในเล่มนี้
End of ๗. อาชานิยสูตร ที่ ๓