พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อาหุเนยยวรรค
๕. อาชานิยสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๒๗๖ (Royal Thai)5/10 in อาหุเนยยวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อาหุเนยยวรรค อาชานิยสูตร ที่ ๑ (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 22, pp. 413–414
๕. ปฐมอาชานียสูตร
ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๑
{๒๗๖} [๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนย ตัวงามของพระราชาประกอบด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราชพาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาในโลกนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๕) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยสี
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการนี้แล ย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรของแก่คำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
- ๑ม้าอาชาไนย หมายถึงม้าที่รู้เหตุที่ควรและไม่ควร (องฺ.ติก.อ. ๒๗๓) หรือม้าที่ฝึกหัดมาดีแล้ว (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๙๓๙)
๖. ทุติยอาชานียสูตร
ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๒
{๒๗๗} [๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบ ด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวเจริญของ พระราชาในโลกนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๕) <*> อดทนต่อรส
(๖) <**> อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยกำลัง
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการนี้แล ย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็น ราชพาหนะได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
- (๔) - ผู้รวบรวม
- (๕) - ผู้รวบรวม
End of ๕. อาชานิยสูตร ที่ ๑