๒. อานิสังสสูตร เล่ม ๒๒

(๕) ความไม่โง่เขลา ไม่บ้าใบ้

(๖) ความพอใจในกุศลธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความปรากฏขึ้นแห่งเหตุ ๖ ประการนี้แลหาได้ยาก ในโลก”

๒. อานิสังสสูตร

ว่าด้วยอานิสงส์แห่งโสดาปัตติผล ๖

{๓๖๘} [๙๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้แน่นอนในพระสัทธรรม <*>

(๒) เป็นผู้มีความไม่เสื่อมเป็นธรรมดา

(๓) เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้แล้วย่อมไม่มีทุกข์

(๔) เป็นผู้ประกอบด้วยอสาธารณญาณ<**>

(๕) เป็นผู้เห็นเหตุแล้วด้วยดี

(๖) เห็นธรรมที่เกิดขึ้นจากเหตุด้วยดี

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผลมี ๖ ประการนี้แล”

๓. อนิจจสูตร

ว่าด้วยฐานะที่มีได้และมีไม่ได้

{๓๖๙} [๙๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุผู้พิจารณาเห็นสังขารใด ๆ โดย เป็นของเที่ยงจักเป็นผู้ประกอบด้วยอนุโลมิกขันติ นั้นมิใช่ฐานะที่จะมีได้ ข้อ ที่ไม่ประกอบด้วยอนุโลมิกขันติแล้วจักก้าวลงสู่สัมมัตตนิยาม ได้ นั้นมิใช่ฐานะ ที่จะมีได้ ข้อที่เมื่อไม่ก้าวลงสู่สัมมัตตนิยามแล้วจักทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล หรืออรหัตตผลได้ นั้นมิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุผู้พิจารณาเห็นสังขารทั้งปวงโดยเป็นของไม่เที่ยงจักเป็นผู้ประกอบด้วยอนุโลมิกขันติ นั้นเป็นฐานะที่จะมีได้ ข้อที่ ประกอบด้วยอนุโลมิกขันติแล้วจักก้าวลงสู่สัมมัตตนิยามได้ นั้นเป็นฐานะที่จะมีได้ ข้อที่เมื่อก้าวลงสู่สัมมัตตนิยามแล้วจักทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล หรืออรหัตตผลได้ นั้นเป็นฐานะที่จะมีได้”

๔. ทุกขสูตร

ว่าด้วยฐานะที่มีได้และมีไม่ได้

{๓๗๐} [๙๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุผู้พิจารณาเห็นสังขารใด ๆ โดย ความเป็นสุข ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุผู้พิจารณาเห็นสังขารทั้งปวง โดยความเป็นทุกข์ ... ข้อนั้นเป็นฐานะที่จะมีได้”