๗. สัมพหุลสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๘

เราเรียกว่าเวทนา...(ความพิสดารเหมือนสูตรต้น) เมื่อเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสัญญาและเวทนาย่อมระงับ ราคะ โทสะ โมหะของภิกษุผู้สิ้นอาสวะย่อมระงับ”

๗. ปฐมสัมพหุลสูตร

ว่าด้วยภิกษุหลายรูปทูลถามเรื่องเวทนา ๓ สูตรที่ ๑

{๔๐๔} [๒๖๕] ครั้งนั้นแล ภิกษุมากด้วยกันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เวทนามีเท่าไร ความเกิดขึ้นแห่งเวทนาเป็นไฉน ความดับแห่งเวทนาเป็นไฉน ข้อปฏิบัติที่ทำให้ให้ถึงความดับแห่งเวทนาเป็นไฉน อะไรเป็นคุณแห่งเวทนา อะไรเป็นโทษแห่งเวทนา อะไรเป็นการสลัดออกแห่งเวทนา”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวทนามี ๓ เหล่านี้คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เราเรียกว่าเวทนา เพราะผัสสะเกิดขึ้น เวทนาจึงเกิด

เพราะผัสสะดับเวทนาจึงดับ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล คือสัมมาทิฏฐิ ...สัมมาสมาธิ เป็นข้อปฏิบัติที่ทำให้ถึงความดับแห่งเวทนา การที่สุขโสมนัสเกิดขึ้นเพราะอาศัยเวทนา นี้เป็นคุณแห่งเวทนา การที่เวทนาไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา นี้เป็นโทษแห่งเวทนา การกำจัดการละฉันทราคะ ในเวทนาได้ นี้เป็นการสลัดออกแห่งเวทนา{๔๐๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โดยที่แท้ เราได้กล่าวความดับแห่งสังขารทั้งหลายโดยลำดับแล้ว คือ เมื่อภิกษุเข้าปฐมฌาน วาจาย่อมดับ .. เมื่อเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ สัญญาและเวทนาย่อมดับ ราคะ โทสะ โมหะของภิกษุผู้สิ้นอาสวะแล้วย่อมดับ

{๔๐๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โดยที่แท้ เราได้กล่าวความสงบแห่งสังขารทั้งหลาย โดยลำดับแล้ว คือ เมื่อภิกษุเข้าปฐมฌาน วาจาย่อมสงบ ... เมื่อเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ สัญญาและเวทนาย่อมสงบ ราคะ โทสะ โมหะของภิกษุผู้สิ้นอาสวะย่อมสงบ{๔๐๗} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัสสัทธิ ๖ เหล่านี้ คือ เมื่อภิกษุเข้าปฐมฌานวาจาย่อมระงับ เมื่อเข้าทุติยฌาน วิตกวิจารย่อมระงับ เมื่อเข้าตติยฌาน ปีติย่อมระงับ เมื่อเข้าจตุตถฌาน ลมอัสสาสปัสสาสะย่อมระงับ เมื่อเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ สัญญาและเวทนา ย่อมระงับ ราคะ โทสะ โมหะของภิกษุผู้สิ้นอาสวะแล้วย่อมระงับ”

๘. ทุติยสัมพหุลสูตร

ว่าด้วยภิกษุหลายรูปทูลถามเรื่องเวทนา ๓ สูตรที่ ๒

{๔๐๘} [๒๖๖] ครั้งนั้นแล ภิกษุมากด้วยกันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามภิกษุเหล่านั้นว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวทนามีเท่าไร ... อะไรเป็นการสลัดออกแห่งเวทนา”

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมทั้งหลายของพวกข้าพระองค์มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก ...”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้ากระนั้น เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง”

ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวทนามี ๓ เหล่านี้ คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เราเรียกว่าเวทนา... ” (พึงขยายความให้พิสดารเหมือนสูตรต้น ๆ)