๗–๘. ฐานสูตร · วิสารทสูตร เล่ม ๑๘

ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ฐานานิ ทุลฺลภานิ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ กตมานิ ปญฺจ ฯ ปฏิรูเป กุเล ชาเยยฺยนฺติ อิทํ ภิกฺขเว ปฐมํ ฐานํ ทุลฺลภํ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คจฺเฉยฺยนฺติ อิทมฺปิ ๑ ภิกฺขเว ทุติยํ ฐานํ ทุลฺลภํ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ ๒ อคารํ อชฺฌาวเสยฺยนฺติ อิทมฺปิ ๑ ภิกฺขเว ตติยํ ฐานํ ทุลฺลภํ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ ๒ อคารํ อชฺฌาวสนฺตี ปุตฺตวตี อสฺสนฺติ อิทมฺปิ ๑ ภิกฺขเว จตุตฺถํ ฐานํ ทุลฺลภํ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ ๒ อคารํ อชฺฌาวสนฺตี ปุตฺตวตี สมานา สามิกํ อภิภุยฺย วตฺเตยฺยนฺติ อิทมฺปิ ๑ ภิกฺขเว ปญฺจมํ ฐานํ ทุลฺลภํ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ ฐานานิ ทุลฺลภานิ อกตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ สตฺตมํ ฯ

๑ ม. ยุ. ปิสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. อสปตฺตี ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะ ๕ ประการนี้ อันมาตุคามผู้มิได้ทำบุญไว้ยากที่จะได้ฐานะ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ขอเราพึงเกิดในสกุลอันสมควรนี้เป็นฐานะข้อที่ ๑ อันมาตุคามผู้มิได้ทำบุญไว้ยากที่จะได้ เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ขอเราพึงไปสู่สกุลอันสมควร นี้เป็นฐานะข้อที่ ๒... เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว ขอเราพึงอยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามี นี้เป็นฐานะข้อที่ ๓ ... เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว อยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามี ขอเราพึงมีบุตร นี้เป็นฐานะข้อที่ ๔...เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว อยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามี มีบุตรขอเราประพฤติครอบงำสามี นี้เป็นฐานะข้อที่ ๕ อันมาตุคามผู้มิได้ทำบุญไว้ยากที่จะได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะ ๕ ประการนี้แล อันมาตุคามผู้มิได้ทำบุญไว้ยากที่จะได้ ฯ

ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ฐานานิ สุลภานิ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ กตมานิ ปญฺจ ฯ ปฏิรูเป กุเล ชาเยยฺยนฺติ อิทมฺปิ ภิกฺขเว ปฐมํ ฐานํ สุลภํ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คจฺเฉยฺยนฺติ อิทมฺปิ ภิกฺขเว ทุติยํ ฐานํ สุลภํ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ อคารํ อชฺฌาวเสยฺยนฺติ อิทมฺปิ ภิกฺขเว ตติยํ ฐานํ สุลภํ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ อคารํ อชฺฌาวสนฺตี ปุตฺตวตี อสฺสนฺติ อิทมฺปิ ภิกฺขเว จตุตฺถํ ฐานํ สุลภํ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ ปฏิรูเป กุเล ชายิตฺวา ปฏิรูปํ กุลํ คนฺตฺวา อสปตฺติ อคารํ อชฺฌาวสนฺตี ปุตฺตวตี สมานา สามิกํ อภิภุยฺย วตฺเตยฺยนฺติ อิทมฺปิ ภิกฺขเว ปญฺจมํ ฐานํ สุลภํ กตปุญฺเญน มาตุคาเมน ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ ฐานานิ สุลภานิ กตปุญฺเญน มาตุคาเมนาติ ฯ อฏฺฐมํ ฯ

วิสารทสูตร

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะ ๕ ประการนี้ อันมาตุคามผู้ทำบุญไว้ได้โดยง่าย

ฐานะ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ขอเราพึงเกิดในสกุลอันสมควรนี้เป็นฐานะข้อที่ ๑ อันมาตุคามผู้ทำบุญไว้ได้โดยง่าย เกิดในสกุลอันสมควรแล้วขอเราพึงไปสู่สกุลอันสมควร นี้เป็นฐานะข้อที่ ๒... เกิดในสกุลอันสมควรแล้วไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว ขอเราพึงอยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามี นี้เป็นฐานะข้อที่ ๓ ... เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว อยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามี ขอเราพึงมีบุตร นี้เป็นฐานะข้อที่ ๔ ... เกิดในสกุลอันสมควรแล้ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ว อยู่ครองเรือนปราศจากหญิงร่วมสามีมีบุตร ขอเราพึงประพฤติครอบงำสามี นี้เป็นฐานะข้อที่ ๕ อันมาตุคามผู้ทำบุญไว้ ได้โดยง่าย ดูกรภิกษุทั้งหลายฐานะ ๕ ประการนี้แล อันมาตุคามผู้ทำบุญไว้ได้โดยง่าย ฯ

จบสูตรที่ ๘