๖. อวิชชาสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๘

ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสก็เป็นปัจจัยเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ... มโนเป็นทุกข์ ธรรมารมณ์... มโนวิญญาณ... มโนสัมผัส... แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ดูก่อนราธะ สิ่งใดแลเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้นเสีย”

๕. ราธอนัตตสูตร

ว่าด้วยทรงแสดงอนัตตธรรมแก่ราธภิกษุ

{๙๔} [๗๘] ...“ดูก่อนราธะ สภาพใดแลไม่ใช่อัตตา เธอพึงละความพอใจในสภาพนั้นเสีย ดูก่อนราธะ อะไรเล่าไม่ใช่อัตตา จักษุแลไม่ใช่อัตตา เธอพึงละความพอใจในจักษุนั้นเสีย รูป... จักขุวิญญาณ... จักขุสัมผัส... มโน ...ธรรมารมณ์ ... มโนวิญญาณ ... มโนสัมผัส ... แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรือ อทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่ใช่อัตตา เธอพึงละ ความพอใจในสภาพนั้นเสีย ดูก่อนราธะ สภาพใดแลไม่ใช่อัตตา เธอพึงละ ความพอใจในสภาพนั้นเสีย”

๖. ปฐมอวิชชาปหานสูตร

ว่าด้วยการละอวิชชา สูตรที่ ๑

{๙๕} [๗๙] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ... ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น มีอยู่หรือ”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น มีอยู่”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น นั้นเป็นไฉน”

“ดูก่อนภิกษุ อวิชชานั้นแลคือธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้วย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็เมื่อภิกษุรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น”

“ดูก่อนภิกษุ เมื่อภิกษุรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งจักษุโดยความเป็นของไม่เที่ยง จึงละอวิชชาได้ วิชชาจึงเกิดขึ้นได้ เมื่อภิกษุรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูปทั้งหลาย ... ซึ่งสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นของไม่เที่ยง จึงละอวิชชาได้ วิชชาจึงเกิดขึ้นได้ ดูก่อนภิกษุ เมื่อภิกษุรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น”

๗. ทุติยอวิชชาปหานสูตร

ว่าด้วยการละอวิชชาได้ สูตรที่ ๒

{๙๖} [๘๐] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่ง ... “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น มีอยู่หรือ”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น มีอยู่”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้ว ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้นนั้นเป็นไฉน”

“ดูก่อนภิกษุ อวิชชานั้นแลคือธรรมอย่างเอกซึ่งเมื่อภิกษุละได้แล้วย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น”