๓. อสุรินทกสูตร เล่ม ๑๕

๓. อสุรินทกสูตร

ว่าด้วยพราหมณ์อสุรินทกะด่าพระพุทธองค์

{๖๓๕} [๑๘๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชฤห์ อสุรินทกภารทวาชพราหมณ์ได้สดับมาว่า “ได้ยินว่า พราหมณ์ภารทวาชโคตรออกจาก เรือนไปบวชเป็นบรรพชิตในสำนักของพระสมณโคดมเสียแล้ว” จึงโกรธ ไม่พอใจ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วก็ด่าว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยวาจาอันหยาบคายอันมิใช่วาจาของผู้ดี เมื่ออสุรินทกภารทวาชพราหมณ์กล่าวอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงนิ่งเสียลำดับนั้นแล อสุรินทกภารทวาพราหมณ์ได้กล่าวกะพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “พระสมณะ เราชนะท่านแล้ว พระสมณะ เราชนะท่านแล้ว”

{๖๓๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

คนเขลาเมื่อกล่าวคำหยาบด้วยวาจาไป ก็มักสำคัญว่าตนชนะทีเดียว แต่ชัยชนะนั้นกลับตกเป็นของผู้รู้แจ้งซี่งมีความอดกลั้นได้

บุคคลผู้โกรธตอบคนที่โกรธจัดว่าเป็นคนเลวกว่าคนที่โกรธนั้นเสียอีกเพราะเหตุที่โกรธตอบนั้น บุคคลผู้ไม่โกรธตอบคนที่โกรธชื่อว่าชนะสงครามที่ชนะได้ยาก

บุคคลใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธแล้ว มีสติสงบใจได้ บุคคลนั้นชื่อว่าประพฤติประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย คือ แก่ตนและผู้อื่น

เมื่อคนทั้งสองฝ่ายคือตนและผู้อื่นต่างก็เยียวยากันอยู่ เหล่าผู้ไม่ฉลาดในธรรมย่อมสำคัญพวกเขาว่าเป็นคนโง่เขลา

{๖๓๗} เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว อสุรินทกภารทวาชพราหมณ์ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระดำรัสของพระองค์ไพเราะนัก พระพุทธเจ้าข้า พระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยายอย่างนี้ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่ควํ่า เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า “คนมีตาดีจักเห็นรูปได้” ดังนี้ ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พร้อมทั้งพระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอข้าพระองค์พึงได้บรรพชาพึงได้อุปสมบทในสำนักของพระโคดมผู้เจริญด้วยเถิด”อสุรินทกภารทวาชพราหมณ์ได้บรรพชาได้อุปสมบทในสำนักของพระผู้มีภาคเจ้าแล้ว

ก็ท่านพระอสุรินทกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกไปอยู่แต่ผู้เดียว ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน ไม่นานนักก็ทำให้แจ้งซึ่งคุณวิเศษอันยอดเยี่ยมอันเป็นที่สุดแห่งพรหมจรรย์ ที่กุลบุตรทั้งหลาย ผู้ออกจากเรือนไปบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการ เพราะรู้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก”ก็แล ท่านพระอสุรินทกภารทวาชะได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในบรรดาพระอรหันต์ทั้งหลาย ดังนี้แล

๔. พิลังคิกสูตร

ว่าด้วยบาปตามสนองผู้ประทุษร้ายคนที่ไม่ประทุษร้าย

{๖๓๘} [๑๙๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ พิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ได้สดับมาว่า “ได้ยินว่า พราหมณ์ภารทวาชโคตรออกจากเรือนไปบวชเป็นบรรพชิตในสำนักของพระสมณโคดมเสียแล้ว” จึงโกรธ