๕. อักโกธสูตร เล่ม ๑๕

อย่ามี. บทว่า อครหิยํ มา ครหิตฺถ ความว่า อย่าติเตียนผู้ไม่ควรติเตียนคือบุคคลผู้เป็นขีณาสพ.

จบอรรถกถาอัจจยสูตรที่ ๔

๕. อักโกธสูตร

ว่าด้วยความไม่โกรธ

[๙๕๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :-

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี ในกาลครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ

[๙๕๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวสักกะจอมเทพ เมื่อจะทรงยังเทวดาชั้นดาวดึงส์ให้พลอยยินดี ณ สุธรรมาสภา จึงได้ตรัสพระคาถานี้ในเวลานั้นว่า

ความโกรธ อย่าได้ครอบงำท่าน

ทั้งหลาย และท่านทั้งหลายอยู่ได้โกรธ

ตอบต่อบุคคลผู้โกรธ ความไม่โกรธและ

ความไม่เบียดเบียน ย่อมมีในท่านผู้ประ-

เสริฐทุกเมื่อ ก็ความโกรธเปรียบปานดัง

ภูเขา ย่อมย่ำยีคนลามก ฉะนี้แล.

จบอักโกธสูตรที่ ๕

จบสักกปัญจกะ

อรรถกถาอักโกธสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในอักโกธสูตรที่ ๕ ต่อไปนี้ :-

บทว่า มา โว โกโธ อชฺฌภวิ ความว่า ความโกรธอย่าได้ครอบงำพวกท่าน พวกท่านนั่นแหละ จงครอบงำความ โกรธ. บทว่า มา จ กุชฺฌิตฺถกุชฺฌตํ ความว่า เมื่อเขาโกรธ อย่าโกรธตอบ. บทว่า อโกโธ ได้แก่เมตตาและธรรมเป็นบุพภาคของเมตตา. บทว่า อหึสา ได้แก่ กรุณาและธรรมเป็นบุพภาคของกรุณา. บทว่า อถ ปาปชนํ โกโธ ปพฺพโตวา-ภิมทฺทติ ความว่า ความโกรธ ย่อมย่ำยีคนลามก เหมือนภูเขาขยี้ฉะนั้น.

จบอรรถกถาอักโกธสูตรที่ ๕ ตติยวรรค

จบอรรถกถาสักกสังยุต ด้วยประการฉะนี้

จบวรรณนาสารัตถปกาสินี อรรถกถาสังยุตตนิกาย สคาถวรรค

ด้วยประการฉะนี้.

รวมพระสูตรที่มีในวรรคที่ คือ

๑. ฆัตวาสูตร ๒. ทุพัณณิยสูตร ๓. มายาสูตร ๔. อัจจยสูตร๕. อักโกธสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา สักกสูตร ๕ สูตรนี้ พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐทรงแสดงไว้แล้ว.

จบสักกสังยุตบริบูรณ์

รวมสังยุตที่มีในสคาถวรรคนี้ ๑๑ สังยุต คือ

๑. เทวตาสังยุต ๒. เทวปุตตสังยุต ๓. โกศลสังยุต ๔ มารสังยุต๕.ภิกขุนีสังยุต ๖.พรหมสังยุต ๗.พราหมณสังยุต ๘.วังคีสสังยุต ๙.วนสังยุต๑๐. ยักขสังยุต ๑๑. สักกสังยุต

จบสคาถวรรค