กุสลราสิสูตร เล่ม ๑๙

๔. สติสูตร

ว่าด้วยทรงเตือนภิกษุให้เป็นผู้มีสติ

{๘๒๕} [๔๑๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติอยู่เถิด นี้เป็นคำสั่งสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อย่างไรเล่า ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสติ คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกาย... ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนา... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิต... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรม มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อย่างนี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติอยู่เถิด นี้เป็นคำสั่งสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย”

๕. กุสลราสิสูตร

ว่าด้วยกองกุศล

{๘๒๖} [๔๑๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อกล่าวว่ากองกุศล จะกล่าวให้ถูกควรกล่าวถึงสติปัฏฐาน ๔ เพราะว่ากองกุศลทั้งสิ้นนี้ก็คือสติปัฏฐาน ๔

สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อกล่าวว่ากองกุศล จะกล่าวให้ถูกควรกล่าวถึงสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้ เพราะว่ากองกุศลทั้งสิ้นนี้ก็คือสติปัฏฐาน ๔”

๖. ปาติโมกขสังวรสูตร

ว่าด้วยปาติโมกขสังวร

{๘๒๗} [๔๑๒] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมโดยย่อแก่ข้าพระองค์ ซึ่งข้าพระองค์ได้ฟังแล้วจะพึงปลีกตัวออกจากหมู่อยู่ตามลำพัง ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานด้วยเถิด”{๘๒๘} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เพราะฉะนั้นแล เธอจงชำระเบื้องต้นของกุศลธรรมให้บริสุทธิ์เสียก่อน ก็อะไรเล่าเป็นเบื้องต้นของกุศลธรรม {๘๒๙} คือ เธอจงสำรวมในปาติโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยมารยาทและโคจร เห็นภัยในโทษแม้มีประมาณน้อย สมาทานศึกษาในสิกขาบททั้งหลาย อยู่ในธรรมวินัยนี้เถิดดูก่อนภิกษุ เมื่อใดแล เธอจักสำรวมในปาติโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยมารยาทและโคจร เห็นภัยในโทษแม้มีประมาณน้อย สมาทานศึกษาในสิกขาบททั้งหลายอยู่ได้ เมื่อนั้น เธออาศัยศีล ตั้งมั่นอยู่ในศีลแล้ว พึงเจริญสติปัฏฐาน ๔

สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ เธอจงพิจารณาเห็นกายในกาย ... ในเวทนา ... ในจิต ... จงพิจารณาเห็นธรรมในธรรม มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอยู่ เมื่อใดแล เธอจักอาศัยศีล ตั้งมั่นอยู่ในศีลแล้วเจริญสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้ได้อย่างนี้ เมื่อนั้น เธอพึงหวังความเจริญในกุศลธรรมได้ทีเดียวตลอดคืนหรือวันที่จักมาถึง ไม่มีความเสื่อมเลย”