สคาถกสูตร เล่ม ๑๙

๖. สัปปัญญวรรค

๑. สคาถกสูตร

ว่าด้วยผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการเป็นโสดาบัน

{๑๖๒๑} [๑๐๔๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการย่อมเป็นโสดาบัน มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า... ในพระธรรม... ในพระสงฆ์... ประกอบด้วยศีลที่พระอริยเจ้าใคร่แล้ว... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมเป็นโสดาบัน มีความไม่ตกตํ่าเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า”พระพุทธเจ้าได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า

ผู้ใดมีศรัทธาตั้งมั่นไม่หวั่นไหวในพระตถาคต {๑๖๒๒} มีศีลอันงดงามที่พระอริยะพอใจสรรเสริญ

มีความเลื่อมใสในพระสงฆ์ และมีความเห็นที่ตรงบัณฑิตทั้งหลายเรียกผู้นั้นว่า ‘เป็นคนไม่ขัดสน’ ชีวิตของผู้นั้นไม่เปล่าประโยชน์

เพราะฉะนั้น บุคคลผู้มีปัญญาเมื่อระลึกถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย พึงหมั่นประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส และความเห็นที่ถูกต้องไว้เถิด

๒. วัสสวุตถสูตร

ว่าด้วยพระอริยบุคคลมีน้อยกว่ากันโดยลำดับ

{๑๖๒๓} [๑๐๔๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้น ภิกษุรูปหนึ่งอยู่จำพรรษาในพระนครสาวัตถีแล้วเดินทางไปถึงพระนครกบิลพัสดุ์โดยลำดับด้วยกรณียะบางอย่าง พวกเจ้าศากยะชาวพระนครกบิลพัสดุ์ได้ทราบข่าวว่า “ภิกษุรูปหนึ่งอยู่จำพรรษาในพระนครสาวัตถีแล้วเดินทางมาถึงพระนครกบิลพัสดุ์” จึงเสด็จไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วทรงนมัสการภิกษุนั้น ประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ตรัสถามภิกษุนั้นว่า{๑๖๒๔} “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ประชวร และยังทรงแข็งแรงดีหรือ”

ภิกษุนั้นทูลว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ประชวรและยังทรงแข็งแรงดีขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะไม่อาพาธและยังแข็งแรงดีหรือ”

“แม้พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะก็ไม่อาพาธและยังแข็งแรงดีขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ภิกษุสงฆ์ไม่ป่วยไข้และยังแข็งแรงกันดีหรือ”

“แม้ภิกษุสงฆ์ก็ไม่ป่วยไข้และยังแข็งแรงดี ขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ระหว่างพรรษานี้ มีอะไรบ้างไหมที่ท่านได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้า”“ขอถวายพระพร มีพระดำรัสที่อาตมภาพได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้ามีดังนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ทำให้