๑๐. อามกธัญญเปยยาล จตุตถวรรค เล่ม ๑๙

๑๐. จตุตถอามกธัญญเปยยาลวรรค

๑. เขตตวัตถุสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากการรับไร่นาและที่ดินมีน้อย

{๑๗๘๖} [๑๑๖๑] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับไร่นาและที่ดินมีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับไร่นาและที่ดินมีจำนวนมากกว่า ...

๒. กยวิกกยสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากการซื้อและการขายมีน้อย

{๑๗๘๗} [๑๑๖๒] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการซื้อและการขายมีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการซื้อและการขายมีจำนวนมากกว่า ...

๓. ทูเตยยสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากทูตกรรมและการรับใช้มีน้อย

{๑๗๘๘} [๑๑๖๓] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการประกอบทูตกรรมและการรับใช้มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการประกอบทูตกรรมและการรับใช้มีจำนวนมากกว่า ...

๔. ตุลากูฏสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากการโกงด้วยตาชั่งเป็นต้นมีน้อย

{๑๗๘๙} [๑๑๖๔] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการโกงด้วยตาชั่ง การโกงด้วยของปลอม และการโกงด้วยเครื่องตวงวัด มีจำนวนน้อยโดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการโกงด้วยตาชั่ง การโกงด้วยของปลอมและการโกงด้วยเครื่องตวงวัดมีจำนวนมากกว่า...

๕. อุกโกฏนสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากการรับสินบนเป็นต้นมีน้อย

{๑๗๙๐} [๑๑๖๕] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับสินบน การล่อลวง และการทำของปลอมมีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับสินบน การล่อลวง และการทำของปลอมมีจำนวนมากกว่า ...

๖ - ๑๑. เฉทนาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้งดเว้นจากการตัดเป็นต้นมีน้อย

{๑๗๙๑} [๑๑๖๖-๑๑๗๑] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้งดเว้นจากการตัด การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้น และกรรโชกมีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการตัด การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้นและกรรโชกมีจำนวนมากกว่า ...

จบ จตุตถอามกธัญญเปยยาลวรรคที่ ๑๐

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. เขตตวัตถุสูตร ๒. กยวิกกยสูตร

๓. ทูเตยยสูตร ๔. ตุลากูฏสูตร

๕. อุกโกฏนสูตร ๖. เฉทนสูตร

๗. วธนสูตร ๘. พันธนสูตร

๙. วิปราโมสสูตร ๑๐. อาโลปสูตร

๑๑.สหสาการสูตร

๑๑. ปัญจคติเปยยาลวรรค

๑. มนุสสจุตินิรยสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากมนุษย์แล้วเกิดในนรกมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๗๙๒} [๑๑๗๒] ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงช้อนฝุ่นนิดหน่อยไว้ที่ปลายพระนขา แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ระหว่างฝุ่นนิดหน่อยที่ปลายเล็บที่เราช้อนขึ้นนี้ กับมหาปฐพีนี้ อย่างไหนจะมีมากกว่ากัน”ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มหาปฐพีมีมากกว่าฝุ่นนิดหน่อยที่ปลายพระนขาอันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงช้อนขึ้นนี้มีประมาณน้อยเมื่อเทียบกับมหาปฐพีแล้ว ฝุ่นนิดหน่อยที่ปลายพระนขาที่พระผู้มีพระภาคเจ้าช้อนขึ้นย่อมไม่ถึงแม้การนับ แม้การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว”“ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติในพวกมนุษย์แล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้วกลับไปเกิดในนรกมีจำนวนมากกว่า ...”

๒. มนุสสจุติดิรัจฉานสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากมนุษย์แล้วเกิดในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๗๙๓} [๑๑๗๓] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้ว กลับไปเกิดในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานมีจำนวนมากกว่า ...

๓. มนุสสจุติปิตติวิสยสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากมนุษย์แล้วเกิดในปิตติวิสัยมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

[๑๑๗๔] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้วกลับไปเกิดในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๔-๖. มนุสสจุติเทวนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากมนุษย์แล้วเกิดในนรกเป็นต้นมีมากกว่า

สัตว์ที่เกิดในพวกเทวดา

[๑๑๗๕-๑๑๗๗] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากมนุษย์แล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๗-๙. เทวจุตินิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากเทวดาแล้วเกิดในนรกเป็นต้นมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๗๙๔} [๑๑๗๘-๑๑๘๐] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๑๐-๑๒. เทวมนุสสนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากเทวดาแล้วเกิดในนรกเป็นต้นมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๗๙๕} [๑๑๘๑-๑๑๘๓] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วกลับไปเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า...

๑๓-๑๕. นิรยมนุสสนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากนรกแล้วเกิดในนรกเป็นต้นมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๗๙๖} [๑๑๘๔-๑๑๘๖] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากนรกแล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากนรกแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๑๖-๑๘. นิรยเทวนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากนรกแล้วเกิดในนรกเป็นต้นมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๗๙๗} [๑๑๘๗-๑๑๘๙] .... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากนรกแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากนรกแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๑๙-๒๑. ติรัจฉานมนุสสนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานแล้วเกิดในนรกเป็นต้น

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๗๙๘} [๑๑๙๐-๑๑๙๒] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานแล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตตวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๒๒-๒๔. ติรัจฉานเทวนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานแล้วเกิดในนรกเป็นต้น

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๗๙๙} [๑๑๙๓-๑๑๙๕] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากกำเนิดดิรัจฉานแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๒๕-๒๗. ปิตติมนุสสนิรยาทิสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากปิตติวิสัยแล้วเกิดในนรกเป็นต้น

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับมาเกิดในพวกมนุษย์

{๑๘๐๐} [๑๑๙๖-๑๑๙๘] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในพวกมนุษย์มีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจาก

ปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ...

๒๘. ปิตติเทวนิรยสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากปิตติวิสัยแล้วเกิดในนรกมีมากกว่า

สัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๘๐๑} [๑๑๙๙] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในนรกมีจำนวนมากกว่า...

๒๙. ปิตติเทวติรัจฉานสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากปิตติวิสัยแล้วเกิดในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๘๐๒} [๑๒๐๐] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานมีจำนวนมากกว่า...

๓๐. ปิตติเทวปิตตวิสยสูตร

ว่าด้วยสัตว์จุติจากปิตติวิสัยแล้วเกิดในปิตติวิสัย

มีมากกว่าสัตว์ที่กลับไปเกิดในพวกเทวดา

{๑๘๐๓} [๑๒๐๑] ... ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัยแล้วกลับไปเกิดในพวกเทวดามีจำนวนน้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่จุติจากปิตติวิสัย-----

แล้วกลับไปเกิดในปิตติวิสัยมีจำนวนมากกว่า ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าไม่เห็นอริยสัจ ๔ อริยสัจ ๔ คืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ ทุกขสมุทยอริยสัจ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว ภิกษุเหล่านั้นยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วแล

จบ จักกเปยยาล

จบ สัจจสังยุตที่ ๑๒

จบ มหาวารวรรคที่ ๕

รวมสังยุฅที่มีในมหาวารวรรคนี้ คือ

๑. มัคคสังยุต ๒. โพชฌังคสังยุต

๓. สติปัฏฐานสังยุต ๔. อินทรียสังยุต

๕. สัมมัปปธานสังยุต ๖. พลสังยุต

๗. อิทธิปาทสังยุต ๘. อนุรุทธสังยุต

๙. ฌานสังยุต ๑๐. อานาปานสังยุต

๑๑. โสตาปัตติสังยุต ๑๒. สัจจสังยุต

จบ พระบาลีมหาวารวรรคสังยุต

จบ พระบาลีสังยุตตนิกาย