อุปปาทสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙

๓. เสกขสูตร

ว่าด้วยองค์คุณ ๘ ของพระเสขะ

{๕๑} [๑๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า ‘พระเสขะ พระเสขะ ’ ดังนี้ ชื่อว่าเป็นพระเสขะด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิอันเป็นของพระเสขะ ... ประกอบด้วยสัมมาสมาธิอันเป็นของพระเสขะ ดูก่อนภิกษุ ชื่อว่าเป็นพระเสขะด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๔. ปฐมอุปปาทสูตร

ว่าด้วยธรรม ๘ ประการย่อมมีเพราะการปรากฏแห่งพระตถาคต

{๕๒} [๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้ที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรม ๘ ประการเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้แลที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า”

๕. ทุติยอุปปาทสูตร

ว่าด้วยธรรม ๘ ประการย่อมมีเพราะวินัยของพระสุคต

{๕๓} [๑๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้ที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคต ธรรม ๘ ประการ เป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการ นี้แลที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้น นอกจากวินัยของพระสุคต”

๖. ปฐมปริสุทธสูตร

ว่าด้วยธรรม ๘ ประการย่อมเกิดเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคต

{๕๔} [๑๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอก จากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรม ๘ ประการเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการ นี้แล บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า”