อาสวักขยสูตร เล่ม ๑๙

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า ‘ผู้ถึงพร้อมด้วยอินทรีย์ ๆ’ ดังนี้ ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยอินทรีย์ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”

{๘๙๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์อันให้ถึงความสงบ ให้ถึงความตรัสรู้ ดูก่อนภิกษุ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยอินทรีย์”

๑๐. อาสวักขยสูตร

ว่าด้วยผลของการปฏิบัติอินทรีย์ ๕

{๘๙๒} [๔๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ... ปัญญินทรีย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอินทรีย์ ๕ ประการ นี้แล {๘๙๓} ภิกษุจึงทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุติอันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”

จบ มุทุตรวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฏิลาภสูตร ๒. ปฐมสังขิตตสูตร

๓. ทุติยสังขิตตสูตร ๔. ตติยสังขิตตสูตร

๕. ปฐมวิตถารสูตร ๖. ทุติยวิตถารสูตร

๗. ตติยวิตถารสูตร ๘. ปฏิปันนสูตร

๙. อุปสมสูตร ๑๐. อาสวักขยสูตร

๓. ฉฬินทริยวรรค

๑. ปุนัพภวสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๕

{๘๙๔} [๔๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

(๑) สัทธินทรีย์ (๒) วิริยินทรีย์

(๓) สตินทรีย์ (๔) สมาธินทรีย์

(๕) ปัญญินทรีย์

{๘๙๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตราบเท่าที่เรายังไม่รู้ทั่ว<*> ถึงความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริงเพียงใด เราก็ยังไม่ปฏิญาณตนว่าได้ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์เพียงนั้น{๘๙๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลเรารู้ทั่วถึงความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้นเราจึงปฏิญาณตนว่าได้ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ ก็แลญาณทัสสนะ ได้เกิดขึ้นแก่เราว่า ‘วิมุตติของเราไม่กำเริบ ชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก’ ดังนี้”