พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · มัคคสังยุต
นิวรณสูตร เล่ม ๑๙
Text layerBuddha’s wordsItems ๓๔๕–๓๔๖ (Royal Thai)70/74 in มัคคสังยุต4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต นิวรณสูตร (Royal Thai Volume 19 · Mahachula Volume 19 · Mahamakut Volume 30 · Chaloem Phrakiat Volume 19)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 19, pp. 114–115
(๑) รูปที่พึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัด(๒) เสียงที่พึงรู้แจ้งด้วยโสตะ ...
(๓) กลิ่นที่พึงรู้แจ้งด้วยฆานะ ...
(๔) รสที่พึงรู้แจ้งด้วยชิวหา ...
(๕) โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งด้วยกาย ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กามคุณมี ๕ อย่างนี้แล
{๓๔๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละกามคุณ ๕ อย่างนี้แล ...”
๗. นีวรณสูตร
ว่าด้วยนิวรณ์ ๕
[๑๗๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
{๓๔๕} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นิวรณ์ มี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
(๑) กามฉันทนิวรณ์ (๒) พยาปาทนิวรณ์
(๓) ถีนมิทธนิวรณ์ (๔) อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์
(๕) วิจิกิจฉานิวรณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นิวรณ์มี ๕ อย่างนี้แล
- ๑นิวรณ์ หมายถึงกิเลสที่กั้นจิตมิให้บรรลุความดี ๕ คือ (๑) กามฉันทนิวรณ์ กิเลสที่กั้นจิตคือความพอใจรักใคร่ในกาม (๒) พยาปาทนิวรณ์ กิเลสที่กั้นจิตคือความพยาบาท (๓) ถีนมิทธนิวรณ์ กิเลสที่กั้นจิตคือความที่จิตหดหู่และเคลิบเคลิ้ม (๔) อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์ กิเลสที่กั้นจิตคือความฟุ้งซ่าน และรำคาญ (๕) วิจิกิจฉานิวรณ์ กิเลสที่กั้นจิตคือความลังเลสงสัย {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๕/๓๑๑}
{๓๔๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละนิวรณ์ ๕ อย่างนี้แล...”
๘. อุปาทานขันธสูตร
ว่าด้วยอุปาทานขันธ์ ๕
[๑๗๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
{๓๔๗} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์ มี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
(๑) อุปาทานขันธ์คือรูป (๒) อุปาทานขันธ์คือเวทนา
(๓) อุปาทานขันธ์คือสัญญา (๔) อุปาทานขันธ์คือสังขาร
(๕) อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์มี ๕ อย่างนี้แล
{๓๔๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุปาทานขันธ์ ๕ อย่างนี้แล...”
๙. โอรัมภาคิยสูตร
ว่าด้วยโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕
[๑๘๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
{๓๔๙} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอรัมภาคิยสังโยชน์ คือ สังโยชน์เบื้องต่ำมี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
- ๑อุปาทานขันธ์ แปลว่า กองแห่งความถือมั่น หมายถึงกลุ่มธรรมหรือหมวดธรม<*> อันเป็นปัจจัยแห่งความถือมั่น (ที.ม.อ. ๓๙๘, ม.มู.อ. ๑/๓๐๓) ๕ อย่าง คือ รูป (แสงสีที่ตามองเห็น) เวทนา (ความรู้สึก) สัญญา (ความรู้จักจำได้) สังขาร (ความปรุ่งแต่งคิดนึก) และ วิญญาณ (ภาวะรับรู้) หรือเรียกว่าเบญจขันธ์ หรือขันธ์ ๕ อันเป็นตัวทุกข์นั่นเอง
- ธรรม - ผู้รวบรวม
End of นิวรณสูตร