พลกรณีสูตรที่ ๔ เล่ม ๑๙

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๖๘} ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลจึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่าคือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๖๙} ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลจึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๗๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การงานที่ต้องทำ ด้วยกำลังอย่างใดอย่างหนึ่งที่บุคคลทำอยู่บรรดามี ทั้งหมดนั้นบุคคลอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่บนแผ่นดินจึงทำได้ การงานที่ต้องทำด้วยกำลังเหล่านี้ อันบุคคลย่อมทำได้ด้วยอาการอย่างนี้ แม้ฉันใด ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้ ฉันนั้นเหมือนกัน{๒๗๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลจึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อม เจริญสัมมาทิฏฐิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การงานที่ต้องทำด้วยกำลังอย่างใดอย่างหนึ่งที่บุคคลทำอยู่บรรดามี ทั้งหมดนั้นบุคคลอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่บนแผ่นดิน จึงทำได้ การงานที่ต้องทำด้วยกำลังเหล่านี้

อันบุคคลย่อมทำได้ด้วยอาการอย่างนี้ แม้ฉันใด ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้ ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลจึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๒. พีชสูตร

ว่าด้วยเปรียบเทียบด้วยพืชอาศัยแผ่นดิน

[๑๕๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๗๒} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พืชคามและภูตคาม เหล่าใดเหล่าหนึ่งที่ถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์บรรดามี ทั้งหมดนั้นอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่บนแผ่นดินจึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ได้ พืชคามและภูตคามเหล่านี้ย่อมถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ได้ ด้วยอาการอย่างนี้ แม้ฉันใด {๒๗๓} ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล เจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ จึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมทั้งหลายได้ ฉันนั้นเหมือนกัน