๗. อาณิสูตร เล่ม ๑๖

ได้ว่า ‘ชายผู้นั้นมีความว่องไว มีความรวดเร็วอย่างยอดเยี่ยม, ไม่จำต้องกล่าวถึงการรับลูกธนูทั้ง ๔ ลูกที่นายขมังธนู ๔ คนยิงมาจาก ๔ ทิศเลย”

{๖๗๑}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหมือนอย่างว่าความเร็วของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เร็วกว่าความเร็วของชายผู้นั้น ความเร็วของเทวดาที่แล่นไปข้างหน้าดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เร็วกว่าความเร็วของชายคนนั้นและความเร็วของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ แต่อายุสังขารสิ้นไปเร็วกว่าความเร็วนั้น ๆ เพราะเหตุดังนี้นั้น เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า “เราทั้งหลายจักเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่, ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๖)

๗. อาณิสูตร

ว่าด้วยข้ออุปมาเหมือนการตอกลิ่ม

{๖๗๒}[๒๒๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

เรื่องเคยมีมาแล้ว เหล่ากษัตริย์ทสารหะมีตะโพนชื่ออานกะ เมื่อตะโพน

อานกะแตก พวกกษัตริย์ทสารหะก็ได้ตอกลิ่มอันอื่นลงไป สมัยต่อมา โครงเก่าของตะโพนชื่ออานกะได้หายไป จึงยังเหลือแต่ลิ่มสลัก แม้ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุในอนาคตกาลก็จักเป็นฉันนั้นเหมือนกัน คือ เมื่อเขา

กล่าวพระสูตรที่ตถาคตกล่าวแล้วเป็นพระสูตรที่ลํ้าลึก มีอรรถลึกซึ้ง เป็น

โลกุตตระ ประกอบด้วยสุญญตธรรมอยู่ ก็จักไม่ตั้งใจฟัง จักไม่เงี่ยโสตลงสดับจักไม่ตั้งใจรับรู้ และจักไม่สำคัญธรรมเหล่านั้นว่าควรเล่าเรียนควรศึกษา

แต่ว่าเมื่อเขากล่าวพระสูตรอันนักปราชญ์รจนาไว้ อันนักปราชญ์ร้อยกรองไว้ มีอักษรอันวิจิตร มีพยัญชนะอันวิจิตร เป็นของภายนอก เป็นสาวกภาษิต

อยู่ ก็จักตั้งใจพึง จักเงี่ยโสตลงสดับ จักตั้งใจรับรู้ และจักสำคัญธรรมเหล่านั้นว่าควรเรียนควรศึกษา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระสูตรที่ตถาคตกล่าวแล้วเป็นพระสูตรที่ลํ้าลึก

มีอรรถลึกซึ้ง เป็นโลกุตตระ ประกอบด้วยสุญญตธรรมเหล่านั้นก็จักอันตรธานไปด้วยประการอย่างนี้

{๖๗๓}เพราะเหตุดังนี้นั้น เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า

‘เมื่อเขากล่าวพระสูตรที่ตถาคตกล่าวแล้ว เป็นพระสูตรที่ลํ้าลึก มีอรรถลึกซึ้ง

เป็นโลกุตตระ ประกอบด้วยสุญญตธรรมอยู่ พวกเราจักตั้งใจฟัง จักเงี่ย

โสตลงสดับ จักตั้งใจรับรู้ และจักสำคัญธรรมเหล่านั้นว่าควรเรียนควรศึกษา’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๗)

๘. กลิงครสูตร

ว่าด้วยข้ออุปมาเหมือนท่อนไม้หนุนศีรษะและเท้า

{๖๗๔}[๒๓๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลาป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุ

ทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุทั้งหลายได้ทูลรับพระดำรัสพระผู้

มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๖๗๕}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในปัจจุบัน พวกกษัตริย์ลิจฉวีใช้ท่อนไม้หนุนศีรษะและเท้าอยู่ ย่อมเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียรในการฝึกซ้อมศิลปะพระเจ้าอชาตศัตรูเวเทหิบุตรพระเจ้าแผ่นดินมคธจึงไม่ได้ช่องไม่ได้โอกาสจาก

กษัตริย์ลิจฉวีเหล่านั้น ในอนาคตกาล พวกกษัตริย์ลิจฉวีจักเป็นกษัตริย์

สุขุมาลชาติ มีมือและเท้าอ่อนนุ่ม จักนอนบนที่นอนที่มีฟูกและหมอนหนา

อ่อนนุ่มจนกว่าพระอาทิตย์ขึ้น พระเจ้าอชาตคัตรูเวเทหิบุตรพระเจ้าแผ่นดินมคธจักได้ช่องได้โอกาสจากกษัตริย์ลิจฉวีเหล่านั้น