๘. อัสสัทธมูลกสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๖

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะมาก สัตว์โลกที่ปรารภความเพียรย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ปรารภความเพียร สัตว์โลกที่มีสติมั่นคงย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติมั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา

แม้ในอดีตกาล ... แม้ในอนาคตกาล ... แม้ในปัจจุบันกาล สัตว์โลก

ทั้งหลายก็ย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่โดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่มีศรัทธา

ย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้า

สมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีหิริ สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกัน

อยู่กับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีสุตะมากย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีสุตะมาก สัตว์โลกที่ปรารภความเพียรย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่ปรารภความเพียร สัตว์โลกที่มีสติมั่นคงย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีสติมั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีปัญญา (๗)

๘. อัสสัทธมูลกสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โลกโดยธาตุมีศรัทธาและไม่มีศรัทธา

{๓๗๕}[๑๐๒] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลก

ทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีหิริย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีหิริ สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคม

กันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีหิริสัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา

แม้ในอดีตกาล ... แม้ในอนาคตกาล ... แม้ในปัจจุบันกาล สัตว์โลกทั้งหลายก็ย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่โดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่ไม่มีหิริ สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีหิริ สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันอยู่กับสัตว์โลกที่มีปัญญา

{๓๗๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มี

ศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มี

โอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มี

ปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา

สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา แม้ในอดีตกาล ...

(พึงให้พิสดารเหมือนวาระที่หนึ่ง)

{๓๗๗} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุ

นั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มี

ศรัทธา สัตว์โลกที่มีสุตะน้อยย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะน้อย

สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม

สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มี

สุตะมากย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะมาก สัตว์โลกที่มีปัญญา

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา แม้ในอดีตกาล ...

{๓๗๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาสัตว์โลกที่เกียจคร้านย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่เกียจคร้าน สัตว์โลก

ที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ปรารภความเพียรย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ปรารภความเพียร สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา แม้ในอดีตกาล ...

{๓๗๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาสัตว์โลกที่มีสติหลงลืมย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติหลงลืม สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีสติตั้งมั่นย่อม

คบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติตั้งมั่น สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา แม้ในอดีตกาล ... (๘)

๙. อหิริกมูลกสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โลกโดยธาตุมีหิริและไม่มีหิริ

{๓๘๐}[๑๐๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลก

ทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีหิริ สัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับ

สัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มี

หิริ สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา แม้ในอดีตกาล ... แม้ในอนาคตกาล ... แม้ในปัจจุบันกาล ...