๒. รูปสูตร เล่ม ๑๗

แล้วจะเข้าถึงนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือปิตติวิสัย ไม่สามารถที่จะทำกาละตราบเท่าที่ยังไม่ทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดรู้เห็นธรรมเหล่านี้อย่างนี้ เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นโสดาบัน ผู้มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า”

๒. รูปสูตร

ว่าด้วยสัทธานุสารีและธัมมานุสารีบุคคล

{๔๗๐} [๓๐๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปไม่เที่ยง มีความ

แปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา เสียงไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา กลิ่นไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดารสไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา โผฏฐัพพะ(สิ่งที่ถูก ต้องกาย)ไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา ธรรมารมณ์(สิ่ง ที่ยึดหน่วงใจ)ไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเชื่อมั่นไม่หวั่นไหวซึ่งธรรมเหล่านี้อย่างนี้ เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นสัทธานุสารี ก้าวลงสู่สัมมัตตนิยาม ก้าวลงสู่สัปปุริสภูมิ ล่วงภูมิปุถุชน ไม่ควรเพื่อทำกรรมที่ทำแล้วจะเข้าถึงนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือปิตติวิสัย ไม่ควรเพื่อทำกาละตราบเท่าที่ยังไม่ทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเหล่านี้ย่อมควรต่อการเพ่งพินิจด้วยปัญญา

โดยประมาณอย่างนี้แก่ผู้ใด เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นธัมมานุสารี ผู้ก้าวลงสู่สัมมัตตนิยาม ก้าวลงสู่สัปปุริสภูมิ ล่วงภูมิปุถุชน ไม่ควรเพื่อทำกรรมที่ทำ

แล้วจะเข้าถึงนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือปิตติวิสัย ไม่ควรเพื่อทำกาละตราบเท่าที่ยังไม่ทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดรู้เห็นธรรมเหล่านี้อย่างนี้ เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นโสดาบัน ผู้มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า”

๓. วิญญาณสูตร

ว่าด้วยสัทธานุสารีและธัมมานุสารีบุคคล

{๔๗๑} [๓๐๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักขุวิญญาณ

(ความรู้อารมณ์ทางตา) ไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดาโสตวิญญาณ(ความรู้อารมณ์ทางหู)... ฆานวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางจมูก)...

ชิวหาวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางลิ้น)... กายวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางกาย)... มโนวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางใจ) ไม่เที่ยง มีความแปรผันไปเป็นอย่างอื่นเป็นธรรมดา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเชื่อมั่นไม่หวั่นไหวซึ่งธรรมเหล่านี้ เราเรียก

ผู้นี้ว่าเป็นสัทธานุสารี ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมทั้งหลายเหล่านี้ย่อมควรต่อการเพ่งพินิจด้วย

ปัญญาโดยประมาณอย่างนี้แก่ผู้ใด เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นธัมมานุสารี..

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดรู้เห็นธรรมเหล่านี้อย่างนี้ เราเรียกผู้นี้ว่าเป็นโสดาบัน ผู้มีความไม่ตกตํ่าเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า”

๔. สัมผัสสสูตร

ว่าด้วยสัทธานุสารีและธัมมานุสารีบุคคล

{๔๗๒} [๓๐๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี