๑. มุจจลินทสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

๒. มุจจลินทวรรค

๑. มุจจลินทสูตร

ว่าด้วยความสุขที่ยอดเยี่ยมในโลก

{๕๑} [๑๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้งตรัสรู้ใหม่ ๆ ประทับอยู่ ณ ควงไม้มุจลินท์ ใกล้ฝั่งแม่นํ้าเนรัญชรา ในอุรุเวลาประเทศ ครั้งนั้นแล พระผู้ มีพระภาคเจ้าประทับนั่งเสวยวิมุตติสุขโดยบัลลังก์เดียว ณ ควงไม้มุจลินท์ ตลอด ๗ วัน

ก็สมัยนั้นแล เมฆใหญ่ในสมัยมิใช่ฤดูกาลตั้งขึ้นแล้ว มีฝนตกพรำเจือ ด้วยลมหนาวตลอด ๗ วัน ครั้งนั้น พญามุจลินทนาคราชได้ออกจากที่อยู่ ของตนแล้วใช้ขนดหางวงรอบพระวรกายของพระผู้มีพระภาคเจ้า ๗ รอบ แผ่พังพานใหญ่อยู่เหนือพระเศียรด้วยหวังใจว่า “ความหนาว ความร้อน สัมผัสแห่งเหลือบ ยุง ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลานอย่าเบียดเบียนพระผู้มีพระภาคเจ้าเลย” ครั้นล่วงไป ๗ วัน พญามุจลินทนาคราชรู้ว่าอากาศปลอดโปร่งปราศจากเมฆฝนแล้ว จึงคลายขนดจากพระวรกายของพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ จำแลงร่างของตนเป็นชายหนุ่มแล้วยืนประคองอัญชลีถวายนมัสการพระผู้มี พระภาคเจ้าอยู่ทางเบี้องพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

๒. มุจจลินทวรรค ๒. ราชสูตร

ความสงัดของบุคคลผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏแล้ว ผู้เห็นอยู่เป็นความสุข ความไม่เบียดเบียนคือความระมัดระวังในสัตว์ทั้งหลายเป็นความสุขในโลก

ความปราศจากความกำหนัดคือความล่วงกามทั้งหลายเสียได้เป็นความสุขในโลก การกำจัดอัสมิมานะ เสียได้ นั่นแลเป็นความสุขอย่างยิ่ง

๒. ราชสูตร

ว่าด้วยเรื่องพระราชาทรงมีพระราชสมบัติมาก

{๕๒} [๑๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล เมื่อภิกษุจำนวนมากกลับจากบิณฑบาตหลังจากฉันภัตตาหารแล้วนั่งชุมนุมกันอยู่ใน อุปัฏฐานศาลา ได้เกิดข้อสนทนาขึ้นในระหว่างว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ทั้งหลาย พระราชา ๒ พระองค์นี้ คือ พระเจ้าพิมพิสารจอมเสนามาคธราช