๔. รูปสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ภิกษุผู้มีความเพียร รู้ธรรมเป็นที่สลัดกามออกไป

และอบายเป็นเครื่องก้าวล่วงรูปธรรมทั้งหลาย เห็นแจ้ง

นิพพานอันเป็นที่สงบระงับสังขารทั้งปวงในกาลทุกเมื่อ

ภิกษุนั้นแลเป็นผู้เห็นโดยชอบเพราะน้อมไปใน

นิพพานอันเป็นที่สงบระงับสังขารทั้งปวงนั้น จึงเป็นผู้

ได้อภิญญา ๖ สงบระงับแล้ว เป็นมุนีผู้ผ่านเครื่องข้อง

ได้แล้ว

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๔. สันตตรสูตร

ว่าด้วยพระนิพพานละเอียดกว่าอรูปภพ

{๒๕๑} [๗๓] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อรูปภพละเอียดกว่ารูปภพ นิพพานละเอียด กว่าอรูปภพ”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

๓. ตติยวรรค ๕. ปุตตสูตร

เหล่าสัตว์ผู้เข้าถึงรูปภพและผู้ดำรงอยู่ในอรูปภพ

เมื่อยังไม่รู้แจ้งนิพพานก็จะต้องหวนกลับมาเกิดอีก

ส่วนเหล่าสัตว์ผู้กำหนดรู้รูปภพแล้ว ไม่ดำรงอยู่

ในอรูปภพ น้อมไปในพระนิพพาน ย่อมเป็นผู้ละ

มัจจุราชได้

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงหาอาสวะมิได้ ทรงได้

สัมผัสอมตธาตุที่หาอุปธิมิได้ด้วยนามกาย ทรงทำให้

แจ้งการสลัดทิ้งอุปธิได้แล้ว จึงทรงแสดงทางคือนิพพาน

ที่ไม่มีความโศก ปราศจากธุลี

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมา แล้วอย่างนี้

๕. ปุตตสูตร

ว่าด้วยบุตร ๓ ประเภท

{๒๕๒} [๗๔] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุตร ๓ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุตร ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

๑.อติชาติบุตร บุตรที่มีคุณสมบัติสูงกว่าบิดามารดา

๒.อนุชาตบุตร บุตรที่มีคุณสมบัติเสมอกับบิดามารดา

๓.อวชาตบุตร บุตรที่มีคุณสมบัติต่ำกว่าบิดามารดา