๙. ธาตุสูตร เล่ม ๒๕

๓. ตติยวรรค ๙. ธาตุโสสังสันทนสูตร

๙. ธาตุโสสังสันทนสูตร

ว่าด้วยการเทียบเคียงโดยธาตุแท้

{๒๕๖} [๗๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดเทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในอดีตกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดก็เทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมดแล้ว คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในอนาคตกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดก็จักเทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวจักเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีจักเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในปัจจุบันกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดย่อมเทียบเคียง เสมอกันทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกัน”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

เพราะการคลุกคลีกัน กิเลสจึงเกิดขึ้น เพราะการไม่

คลุกคลีกัน กิเลสจึงถูกตัดได้ ผู้เกาะท่อนไม้เล็ก ๆ

พึงจมลงในห้วงน้ำใหญ่ ฉันใด กุลบุตรผู้มีชีวิตอยู่

อย่างดีอาศัยคนเกียจคร้านก็จมลงในสังสารวัฏได้ ฉันนั้น

เพราะฉะนั้น พึงเว้นคนเกียจคร้าน ผู้มีความเพียร

ตํ่าเสีย พึงอยู่ร่วมกับบัณฑิตทั้งหลายผู้สงัด ผู้เป็น

อารยชน มีใจมั่นคง มีความเพ่งพินิจอยู่เสมอ เป็นผู้

ปรารภความเพียรเป็นนิจ

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๑๐. ปริหานสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นไปเพื่อความเสื่อมของพระเสขะ

{๒๕๗} [๗๙] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายธรรมที่เป็นไปเพื่อความเสื่อมของภิกษุผู้ยังเป็นเสขะมี ๓ ประการ ธรรม ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุผู้ยังเป็น เสขะในธรรมวินัยนี้

๑. เป็นผู้ยินดีพอใจในการทำงาน ชอบขวนขวายในการทำงาน

๒. เป็นผู้ยินดีพอใจในการสนทนา ชอบขวนขวายในการสนทนา

๓. เป็นผู้ยินดีพอใจในการนอนหลับ ชอบขวนขวายในการนอนหลับ