พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต · วรรคที่ ๑
๗. อาสวสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๕
Text layerBuddha’s wordsItems ๒๓๔ (Royal Thai)7/10 in วรรคที่ ๑4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต วรรคที่ ๑ อาสวสูตร ที่ ๑ (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 45 · Chaloem Phrakiat Volume 25)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 400–401
๑. ปฐมวรรค ๗. ปฐมอาสวสูตร
ถอนทิฏฐิทั้งหลายได้แล้ว ชื่อว่าเป็นภิกษุ เป็นผู้ไม่หวัง
อะไร ผู้หมดความสงสัย เพราะไม่มีการแสวงหา
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมา แล้วอย่างนี้
๗. ปฐมอาสวสูตร
ว่าด้วยอาสวะ ๓ ประการ สูตรที่ ๑
{๒๓๔} [๕๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะนี้มี ๓ ประการ อาสวะ ๓ ประการ คืออะไรบ้าง คือ
๑. กามาสวะ ๒. ภวาสวะ
๓. อวิชชาสวะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะมี ๓ ประการนี้แล”
- ๑ภิกษุ ในที่นี้ หมายถึงผู้ทำลายกิเลสได้แล้ว (ขุ.อิติ.อ. ๒๒๕)
- ๒อาสวะ หมายถึงกิเลสที่หมักดองอยู่ในสันดาน ในที่นี้ตรัสไว้ ๓ คือ (๑) กามาสวะ อาสวะคือ กาม ได้แก่ ความกำหนัดยินดีที่เกี่ยวเนื่องด้วยกามคุณ ๕ (๒) ภวาสวะ อาสวะคือภพ ได้แก่ ความ กำหนัดยินดีด้วยอำนาจความพอใจอยู่ในรูปภพและอรูปภพ ความติดใจในฌานสมาบัติ ความ ยินดีที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ และความปรารถนาภพ (๓) อวิชชาสวะ อาสวะ คืออวิชชา ได้แก่ ความไม่รู้ในอริยสัจ ๔ (ขุ.อิติ.อ. ๒๒๖) ในที่บางแห่งจัดอาสวะเป็น ๔ ตาม นัยอภิธรรม โดยแยกภวาสวะเป็น ทิฏฐิาสวะ อาสวะคือทิฏฐิ ได้แก่ ความติดใจอยู่ในฌานสมาบัติ ที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ (นัย ม.มู.อ. ๙๗๔. สํ.สฬา,อ. ๑๔, องฺ.ติก.อ. ๙๒)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
สาวกของพระพุทธเจ้า ผู้มีจิตตั้งมั่น มีสัมปชัญญะ
มีสติ รู้ประจักษ์ถึงอาสวะ เหตุเกิดอาสวะ ธรรมเป็นที่
ดับอาสวะ และข้อปฎิบัติให้ถึงความสิ้นอาสวะ ชื่อว่า
เป็นภิกษุ ผู้ละตัณหาได้แล้ว ผู้ปรินิพพานแล้วเพราะ
อาสวะสิ้นไป
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๘. ทุติยอาสวสูตร
ว่าด้วยอาสวะ ๓ ประการ สูตรที่ ๒
{๒๓๕} [๕๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า‘‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะนี้มี ๓ ประการ อาสวะ ๓ ประการ คืออะไรบ้าง คือ
๑. กามาสวะ ๒. ภวาสวะ
๓. อวิชชาสวะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะมี ๓ ประการนี้แล”
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
End of ๗. อาสวสูตร ที่ ๑