๕. สีลสูตร เล่ม ๒๕

๕. สีลสัมปันนสูตร

๕. สีลสัมปันนสูตร

ว่าด้วยภิกขุผู้สมบูรณ์ด้วยศีล

{๒๘๔} [๑๐๔] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การได้พบเห็นก็ดี ได้ฟังก็ดี ได้เข้าไปหาก็ดี ได้เข้าไปนั่งใกล้ก็ดี ได้ระลึกถึงก็ดี ได้ออกบวชตามก็ดี ซึ่งภิกษุทั้งหลายผู้สมบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ ผู้กล่าวสอนให้รู้แจ้ง ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริง เป็นผู้สามารถกล่าวอธิบายพระสัทธรรมให้เข้าใจได้ง่าย เรากล่าวว่ามีอุปการะมาก ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเมื่อภิกษุได้สนิทสนม ได้คบหา ได้เข้าไปนั่งใกล้ภิกษุผู้มีคุณเห็นปานนั้น ศีลขันธ์ก็ดี สมาธิขันธ์ก็ดี ปัญญาขันธ์ก็ดี วิมุตติขันธ์ก็ดี วิมุตติญาณทัสสนขันธ์ก็ดี ที่ยังไม่บริบูรณ์ ย่อมถึงความบริบูรณ์ด้วยภาวนาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีคุณเห็นปานนี้นั้นเราเรียกว่า ‘ศาสดา’ บ้าง ‘ผู้นำหมู่คณะ’ บ้าง ‘ผู้ละข้าศึกคือกิเลสได้’ บ้าง ‘ผู้กำจัดความมืด’ บ้าง ‘ผู้ทำแสงสว่าง’ บ้าง ‘ผู้ทำโอกาส’ บ้าง ‘ผู้ทำความรุ่งเรือง’ บ้าง ‘ผู้ทำรัศมี’ บ้าง ‘ผู้ทรงประทีปคือปัญญา’ บ้าง ‘ผู้เป็นพระอริยะ’ บ้าง ‘ผู้มีจักษุ’ บ้าง”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึง ตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

การได้เห็นพระอริยเจ้าทั้งหลายผู้อบรมตนแล้ว ผู้

อยู่โดยธรรมเสมอ ย่อมเป็นเหตุให้เกิดความปราโมทย์

แก่บัณฑิตชนผู้รู้แจ้งทั้งหลาย

พระอริยเจ้าเหล่านั้นเป็นผู้ทำรัศม ทำแสงสว่าง

เป็นนักปราชญ์ มีจักษุ เป็นผู้ละข้าศึกคือกิเลสได้ ย่อม

ประกาศพระสัทธรรม ทำสัตว์โลกให้เกิดปัญญาสว่างไสว

ผู้มีคำสอนที่บัณฑิตทั้งหลายฟังแล้วโดยชอบ ทราบ

ความสิ้นทุกข์คือชาติแล้วย่อมไม่กลับมาเกิดอีก

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๖. ตัณหุปปาทสูตร

ว่าด้วยที่เกิดขึ้นแห่งตัณหา ๔ อย่าง

{๒๘๕} [๑๐๕] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาซึ่งเป็นที่ที่ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้นแก่ภิกษุย่อมเกิดขึ้นได้ มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

๑. เกิดขึ้นเพราะจีวรเป็นเหตุ

๒. เกิดขึ้นเพราะบิณฑบาตเป็นเหตุ

๓. เกิดขึ้นเพราะเสนาสนะเป็นเหตุ

๔. เกิดขึ้นเพราะเภสัชที่มีคุณภาพดีและดียิ่งขึ้นไปเป็นเหตุ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาซึ่งเป็นที่ที่ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้นแก่ภิกษุย่อมเกิดขึ้นได้ มี ๔ อย่างนี้แล”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า