arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปิฐวรรค

๕. กุญชรวิมาน เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๕ (Royal Thai)5/17 in ปิฐวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๕. กุญฺชรวิมาน

๕. กุญชรวิมาน

ว่าด้วยวิมานที่มีช้างเป็นพาหนะ

(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปิฐวรรค กุญชรวิมาน (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 48 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 26, pp. 6–7 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 26, pp. 6–8

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กุญฺชโร เต วราโรโห นานารตนกปฺปโน

รุจิโร ถามวา ชวสมฺปนฺโน อากาสมฺหิ สมีหติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดาผู้มีดวงตางดงามคล้ายกลีบปทุม

ช้างพาหนะอันประเสริฐของเธอ

ประดับประดาด้วยแก้วนานาประการ

น่าพอใจ มีพลัง แคล่วคล่องว่องไว

ท่องเที่ยวไปในอากาศได้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปทุมี ปทุมปตฺตกฺขี (๑) ปทุมุปฺปลชุตินฺธโร (๒)

ปทุมจุณฺณาภิกิณฺณงฺโค โสวณฺณโปกฺขรมาลวา (๓)

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ฉ.ม. ปทฺม-
  2. 2ฉ.ม. ปทฺมุปฺปล-
  3. 3ฉ.ม. โสณฺณโปกฺขรมาลธา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กระพองมีสีคล้ายสีดอกปทุม

ประดับด้วยพวงดอกปทุมและพวงดอกอุบลทิพย์

งามรุ่งเรือง ตามตัวโปรยปรายด้วยเกสรปทุม

ประดับด้วยพวงปทุมทองอย่างสง่างาม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปทุมานุสตํ มคฺคํ ปทุมปตฺตวิภูสิตํ

ฐิตํ วคฺคุมนุคฺฆาติ มิตํ คจฺฉติ วารโณ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พญาช้างเยื้องย่างไปได้อย่างราบเรียบ

ไม่สั่นสะเทือนตลอดทาง

ที่เรียงรายด้วยดอกปทุมทองขนาดใหญ่

มีกลีบปทุมประดับประดาอยู่

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺส ปกฺกมมานสฺส โสวณฺณกํสาร (๑) ติสฺสรา

เตสํ สุยฺยติ นิคฺโฆโส ตุริเย ปญฺจงฺคิเก ยถา.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ฉ.ม. โสวณฺณกํสา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อพญาช้างเยื้องย่างไป

กระดิ่งทองคำก็ดังประสานเสียงน่ารื่นรมย์

กังวานไพเราะจับใจ

ฟังคล้ายกับเสียงดนตรีเครื่องห้า

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ดนตรีเครื่องห้า คือ อาตตะ(โทน) วิตตะ(ตะโพน) อาตตวิตตะ(บัณเฑาะว์) ฆนะ(กังสดาล) สุสิระ(ปี่ สังข์) (ขุ.วิ.อ. ๓๔/๓๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺส นาคสฺส ขนฺธมฺหิ สุจิวตฺถา อลงฺกตา

มหนฺตํ อจฺฉราสํฆํ วณฺเณน อติโรจสิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เธอทรงภูษาสะอาดสะอ้าน ประดับองค์อยู่บนคอช้าง

มีผิวพรรณงามล้ำหมู่นางอัปสรจำนวนมาก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ทานสฺส เต อิทํ ผลํ อโถ สีลสฺส วา ปน

อโถ อญฺชลิกมฺมสฺส ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

นี้เป็นผลของทาน ศีล หรือการกราบไหว้ของเธอ

อาตมาถามเธอแล้ว โปรดบอกผลกรรมนั้นเถิด

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา

ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดานั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม

จึงตอบปัญหาผลกรรมตามที่พระเถระถามว่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ทิสฺวาน คุณสมฺปนฺนํ ฌายึ ฌานรตํ สตํ

อทาสึ ปุปฺผาภิกิณฺณํ อาสนํ ทุสฺสสนฺถตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันได้เห็นพระเถระผู้สมบูรณ์ด้วยคุณ

ผู้ได้ฌาน ยินดีในฌาน สงบ

ได้ถวายอาสนะที่ปูด้วยผ้า โปรยปรายดอกไม้ไว้

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1คุณ หมายถึง สาวกบารมีญาณ (ขุ.วิ.อ. ๓๘/๓๘)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุปฑฺฒปทุมาลาหํ อาสนสฺส สมนฺตโต

อพฺโภกิริสฺสํ ปตฺเตหิ ปสนฺนา เสหิ ปาณิหิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ยังมีดอกปทุมเหลืออยู่อีกครึ่งหนึ่ง

ดิฉันเลื่อมใสแล้วจึงโปรยกลีบปทุม

รอบ ๆ อาสนะด้วยมือของตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺส กมฺมกุสลสฺส (๑) อิทํ เม อีทิสํ ผลํ

สกฺกาโร ครุกาโร จ เทวานํ อปจิตา อหํ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1สี.อิ. กมฺมสฺส กุสลสฺส
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผลแห่งกุศลกรรมของดิฉันนั้นเป็นเช่นนี้

ดิฉันจึงเป็นที่สักการะ เคารพ นอบน้อม ของมวลเทพ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โย เว สมฺมาวิมุตฺตานํ สนฺตานํ พฺรหฺมจารินํ

ปสนฺโน อาสนํ ทชฺชา เอวํ นนฺเท ยถา อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลผู้เลื่อมใส ถวายอาสนะ

แด่ผู้มีปกติประพฤติพรหมจรรย์

หลุดพ้นโดยชอบ สงบแล้ว

พึงบันเทิงใจเช่นเดียวกับดิฉัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน (๑) มหตฺตมภิกงฺขตา

อาสนํ ทาตพฺพํ โหติ สรีรนฺติมธารินนฺติ.

กุญฺชรวิมานํ ปญฺจมํ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ม. อตฺถกามสฺส
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะเหตุนั้นแล ท่านผู้มุ่งประโยชน์ตน

หวังผลมาก ควรถวายอาสนะ

แด่ท่านผู้ครองร่างชาติสุดท้าย

กุญชรวิมานที่ ๕ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1พระอรหันต์ (ขุ.วิ.อ. ๔๒/๔๐)

End of ๕. กุญชรวิมาน