วรรคที่ ๓ ขัมภกตวรรค เล่ม ๒

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุอยู่ในที่พัก ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๐

จบ อุชชัคฆิกวรรคที่ ๒

๓. ขัมภกตวรรค

หมวดว่าด้วยการเท้าสะเอว

สิกขาบทที่ ๑

{๘๒๐} [๕๙๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เดินเท้าแขนไปในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่เดินเท้าแขนไปในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงเดินเท้าแขนไปในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ เดินเท้าแขนข้างเดียวก็ดี ทั้งสองข้างก็ดี ไปในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑

สิกขาบทที่ ๒

{๘๒๑} [๕๙๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งเท้าแขนในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่นั่งเท้าแขนในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงนั่งเท้าแขนในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ นั่งเท้าแขนข้างเดียวก็ดี ทั้งสองข้างก็ดี ในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุอยู่ในที่พัก ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๒

สิกขาบทที่ ๓

{๘๒๒} [๕๙๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เดินคลุมศีรษะไปในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่เดินคลุมศีรษะไปในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงเดินคลุมศีรษะไปในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ เดินคลุมศีรษะไปในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๓

สิกขาบทที่ ๔

{๘๒๓} [๕๙๙] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งคลุมศีรษะในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่นั่งคลุมศีรษะในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงนั่งคลุมศีรษะในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ นั่งคลุมศีรษะในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุอยู่ในที่พัก ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๔

สิกขาบทที่ ๕

{๘๒๔} [๖๐๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เดินกระหย่งเท้าไปในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่เดินกระหย่งเท้าไปในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงเดินกระหย่งเท้าไปในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ เดินกระหย่งเท้าไปในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุอยู่ในที่พัก ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๕

สิกขาบทที่ ๖

{๘๒๕} [๖๐๑] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งรัดเข่าในละแวกบ้าน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักไม่นั่งรัดเข่าในละแวกบ้าน’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุไม่พึงนั่งรัดเข่าในละแวกบ้าน ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งรัดเข่าด้วยมือก็ดี รัดเข่าด้วยผ้าก็ดี ในละแวกบ้าน ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุอยู่ในที่พัก ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๖

จบ สารูป ๒๖ สิกขาบท

โภชนปฏิสังยุต ๓๐ สิกขาบท

สิกขาบทที่ ๗

{๘๒๖} [๖๐๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์รับบิณฑบาตโดยไม่เคารพ ทำเหมือนอยากจะทิ้ง ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักรับบิณฑบาตโดยเคารพ’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุพึงรับบิณฑบาตโดยเคารพ ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับบิณฑบาตโดยไม่เคารพ ทำเหมือนอยากจะทิ้ง ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๗

สิกขาบทที่ ๘

{๘๒๗} [๖๐๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์รับบิณฑบาตพลางแลไปในที่นั้น ๆ เมื่อเขากำลังเกลี่ยบิณฑบาตลงก็ดี เมื่อเกลี่ยเสร็จแล้วก็ดี จึงไม่รู้สึกตัว ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักแลดูในบาตรรับบิณฑบาต’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุพึงแลดูในบาตรรับบิณฑบาต ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับบิณฑบาตพลางแลไปในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๙

{๘๒๘} [๖๐๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์รับบิณฑบาต รับแต่แกงอย่างเดียวมาก ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักรับบิณฑบาตมีแกงพอสมควรแก่ ข้าวสุก’

สิกขาบทวิภังค์

ที่ชื่อว่า แกง ได้แก่ แกง ๒ ชนิด คือ แกงถั่วเขียว ๑ แกงถั่วเหลือง ๑ ที่ใช้มือหยิบได้

ภิกษุพึงรับบิณฑบาตมีแกงพอสมควรแก่ข้าวสุก ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเพื่อ รับแต่แกงอย่างเดียวมาก ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุอาพาธ ๑ ภิกษุรับกับข้าวต่างอย่าง ๑ ภิกษุรับของญาติ ๑ ภิกษุรับของผู้ปวารณา ๑ ภิกษุรับเพื่อประโยชน์แก่ภิกษุอื่น ๑ ภิกษุซื้อมาด้วยทรัพย์ของตน ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๙

สิกขาบทที่ ๑๐

{๘๒๙} [๖๐๕] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์รับบิณฑบาตจนพูนบาตร ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักรับบิณฑบาตแต่พอเสมอขอบปากบาตร’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุพึงรับบิณฑบาตแต่พอเสมอขอบปากบาตร ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ รับบิณฑบาตจนพูนบาตร ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

ภิกษุไม่จงใจ ๑ ภิกษุไม่มีสติ ๑ ภิกษุไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุมีอันตราย ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๐

จบ ขัมภกตวรรคที่ ๓

๔. สักกัจจวรรค

หมวดว่าด้วยความเคารพ

สิกขาบทที่ ๑

{๘๓๐} [๖๐๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ฉันบิณฑบาตโดยไม่เคารพ ทำเหมือนไม่อยากจะฉัน ...

พระพุทธบัญญัติ

ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า ‘เราจักฉันบิณฑบาตโดยเคารพ’

สิกขาบทวิภังค์

ภิกษุพึงฉันบิณฑบาตโดยเคารพ ภิกษุใดอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันบิณฑบาตโดยไม่เคารพ ทำเหมือนไม่อยากจะฉัน ต้องอาบัติทุกกฏ