อาณัตติกประโยค เล่ม ๑

การนัดหมาย

{๑๑๙} [๑๑๙] ที่ชื่อว่า การนัดหมาย มีอธิบายว่า ภิกษุทำการนัดหมายว่า “ท่านจงลักทรัพย์นั้น ตามการนัดหมายนั้น คือในเวลาก่อนฉันอาหารหรือหลังฉันอาหาร ในเวลากลางคืนหรือกลางวัน” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นได้ตามการนัดหมายนั้น ต้องอาบัติปาราชิกทั้งสองรูป ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นได้ก่อนหรือหลังการนัดหมายนั้น ภิกษุผู้นัดหมายไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักตั้องอาบัติปาราชิก

การทำนิมิต

{๑๒๐} [๑๒๐] ที่ชื่อว่า การทำนิมิต มีอธิบายว่า ภิกษุทำนิมิตว่า “เราจักขยิบตา จักยักคิ้ว หรือจักผงกศีรษะ ท่านจงลักทรัพย์นั้น ตามนิมิตนั้น” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นได้ตามนิมิตนั้น ต้องอาบัติปาราชิกทั้งสองรูป ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นได้ก่อนหรือหลังนิมิตนั้น ภิกษุผู้ทำนิมิตไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิก

การสั่ง

{๑๒๑} [๑๒๑] ภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งเข้าใจว่าเป็นทรัพย์นั้น จึงลักทรัพย์นั้นมา ต้องอาบัติปาราชิกทั้งสองรูป

ภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งเข้าใจว่าเป็นทรัพย์นั้น แต่ลักทรัพย์อย่างอื่นมา ภิกษุผู้สั่งไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิก

ภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งเข้าใจว่าเป็นทรัพย์อย่างอื่น แต่ลักทรัพย์นั้นมา ภิกษุผู้สั่งไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิก

ภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งเข้าใจว่าเป็นทรัพย์อย่างอื่น จึงลักทรัพย์อย่างอื่นมา ภิกษุผู้สั่งไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิก

ภิกษุอาจารย์สั่งภิกษุพุทธรักขิตว่า “เธอจงบอกแก่ภิกษุธัมมรักขิตว่า ‘ภิกษุธัมมรักขิตจงไปบอกแก่ภิกษุสังฆรักขิตว่า ‘ภิกษุสังฆรักขิตจงไปลักทรัพย์ชื่อนี้’ ดังนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุพุทธรักขิตผู้รับคำสั่งไปบอกแก่ภิกษุนอกนี้ ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุสังฆรักขิตผู้รับคำสั่งสุดท้ายรับคำ ภิกษุอาจารย์ผู้สั่งเดิมต้องอาบัติถุลลัจจัย ภิกษุสังฆรักขิตลักทรัพย์มาได้ ต้องอาบัติปาราชิกทุกรูปภิกษุอาจารย์สั่งภิกษุพุทธรักขิตว่า “เธอจงบอกแก่ภิกษุธ้มมรักขิตว่า ‘ภิกษุธัมมรักขิตจงไปบอกแก่ภิกษุสังฆรักขิตว่า ‘ภิกษุสังฆรักขิตจงไปลักทรัพย์ชื่อนี้มา’ ดังนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุพุทธรักขิตผู้รับคำสั่งกลับไปบอกภิกษุรูปอื่นเสีย ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุสังฆรักขิตผู้รับคำสั่งสุดท้ายรับคำ ต้องอาบัติทุกกฏ ลักทรัพย์นั้นมาได้ ภิกษุอาจารย์ผู้สั่งเดิม ไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้สั่งต่อและภิกษุผู้ลัก ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้มา” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งนั้นไปแล้วกลับมาบอกอีกว่า “ผมไม่อาจลักทรัพย์นั้นได้” ภิกษุผู้สั่งนั้นสั่งใหม่ว่า “ท่านสามารถเมื่อใด จงลักทรัพย์นั้นเมื่อนั้น” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นมาได้ ต้องอาบัติปาราชิกทั้งสองรูป

ภิกษุสั่งภิกษุว่า “ท่านจงลักทรัพย์ชื่อนี้มา” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้สั่งนั้นครั้นสั่งภิกษุนั้นแล้วเกิดความร้อนใจ แต่ไม่พูดให้ได้ยินว่า “อย่าลักเลย” ภิกษุผู้รับคำสั่งลักทรัพย์นั้นมาได้ ต้องอาบัติปาราชิกทั้งสองรูป

ภิกษุสั่งภิกษุว่า “เธอจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้สั่งนั้นครั้นสั่งภิกษุนั้นแล้วเกิดความร้อนใจ จึงพูดให้ได้ยินว่า “อย่าลักเลย”

ภิกษุผู้รับคำสั่งนั้นตอบว่า “ท่านสั่งผมแล้ว” แล้วไปลักทรัพย์นั้นมาได้ ภิกษุผู้สั่งเดิมไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิกภิกษุสั่งภิกษุว่า “ท่านจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้สั่งนั้นครั้นสั่งภิกษุนั้นแล้วเกิดความกังวลใจจึงพูดให้ได้ยินว่า “อย่าลักเลย” ภิกษุผู้รับคำสั่งนั้นตอบว่าก็ดีเหมือนกันแล้วงดเสีย ไม่ต้องอาบัติทั้งสองรูป

องค์แห่งอาบัติ ๕ อย่าง

{๑๒๒} [๑๒๒] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติปาราชิกด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ

๑. ทรัพย์มีผู้อื่นครอบครอง

๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง

๓. ทรัพย์มีค่ามากได้ราคา ๕ มาสกหรือเกินกว่า ๕ มาสก

๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น

๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติถุลลัจจัย ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติปาราชิก[๑๒๓] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติถุลลัจจัยด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ

๑. ทรัพย์มีผู้อื่นครอบครอง

๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง

๓. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคาเกิน ๑ มาสก หรือหย่อนกว่า ๕ มาสก

๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น

๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย