รับภิกษุผู้ถูกยกเข้าหมู่ เล่ม ๕

๗. พระพุทธานุญาตรับภิกษุผู้ถูกยกวัตรเข้าหมู่

{๒๕๘} [๔๗๔] ครั้งนั้นแล ภิกษุผู้ถูกยกวัตรรูปนั้นพิจารณาถึงธรรมและวินัยอยู่ได้สำนึกข้อนี้ว่า “นั่นเป็นอาบัติ นั่นไม่เป็นอาบัติหามิได้ เราเป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว ไม่เป็นผู้ต้องอาบัติแล้วหามิได้ เราเป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว ไม่เป็นผู้ถูกยกวัตรหามิได้ เราเป็นผู้ถูกยกวัตรแล้วด้วยกรรมอันชอบธรรม ไม่กำเริบ ควรแก่ฐานะ” จึงเข้าไปหาภิกษุพวกที่สนับสนุนภิกษุผู้ถูกยกวัตรถึงที่พัก

ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุพวกนั้นดังนี้ว่า “อาวุโสทั้งหลาย นั่นเป็นอาบัติ นั่นไม่เป็นอาบัติหามิได้ ผมเป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว ไม่เป็นผู้ไม่ต้องอาบัติหามิได้ ผมเป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว ไม่เป็นผู้ถูกยกวัตรหามิได้ ผมถูกยกวัตรด้วยกรรมอันชอบธรรม ไม่กำเริบ ควรแก่ฐานะ มาเถิด ท่านทั้งหลาย ขอได้กรุณารับผมเข้าหมู่ด้วยเถิด ขอรับ”ลำดับนั้น ภิกษุพวกที่สนับสนุนภิกษุผู้ถูกยกวัตรเหล่านั้นพาภิกษุผู้ถูกยกวัตรรูปนั้นเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ

ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า “พระพุทธเจ้าข้า ภิกษุผู้ถูกยกวัตรรูปนี้ กล่าวอย่างนี้ว่า ‘อาวุโสทั้งหลาย นั่นเป็นอาบัติ นั่นไม่เป็นอาบัติหามิได้ ผมเป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว ไม่เป็นผู้ต้องอาบัติหามิได้ ผมเป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว ไม่เป็นผู้ถูกยกวัตรหามิได้ ผมเป็นผู้ถูกยกวัตรแล้วด้วยกรรมอันชอบธรรม ไม่กำเริบ ควรแก่ฐานะ มาเถิดท่านทั้งหลาย ขอได้กรุณารับผมเข้าหมู่ด้วยเถิดขอรับ’ พวกข้าพระองค์จะพึงปฏิบัติอย่างไร พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นั่นเป็นอาบัติ นั่นไม่เป็นอาบัติหามิได้ ภิกษุนั่นต้องอาบัติแล้ว ภิกษุนั่นไม่ต้องอาบัติหามิได้ ภิกษุนั่นถูกยกวัตรแล้ว ภิกษุนั่นไม่ถูกยกวัตรหามิได้ ภิกษุนั่นถูกยกวัตรแล้ว

ด้วยกรรมอันชอบธรรม ไม่กำเริบ ควรแก่ฐานะ เพราะภิกษุนั้นเป็นผู้ต้องอาบัติ เป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว และเห็นอาบัติ ฉะนั้น พวกเธอจงรับภิกษุนั้นเข้าหมู่”

๘. ว่าด้วยสังฆสามัคคี

[๔๗๕] ลำดับนั้นแล ภิกษุพวกที่สนับสนุนภิกษุผู้ถูกยกวัตรเหล่านั้น รับภิกษุผู้ถูกยกวัตรรูปนั้นเข้าหมู่แล้วเข้าไปหาภิกษุพวกที่ยกวัตรถึงที่พัก ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุพวกที่ยกวัตรว่า “อาวุโสทั้งหลาย ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ได้มีแล้วเพราะเรื่องใดเป็นเหตุ ภิกษุนั่นเป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว เป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว เห็นอาบัติแล้ว และสงฆ์รับเข้าหมู่แล้ว เอาละ อาวุโสทั้งหลาย พวกเราจะทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้น”จึงภิกษุพวกที่ยกวัตรเหล่านั้นได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ

ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่งเฝ้าอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า “พระพุทธเจ้าข้า ภิกษุพวกที่สนับสนุนภิกษุผู้ถูกยกวัตรเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า ‘อาวุโสทั้งหลาย ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ได้มีแล้วเพราะเรื่องใดเป็นเหตุ ภิกษุนั่นนั้นต้องอาบัติแล้ว ถูกยกวัตรแล้ว เห็นอาบัติแล้ว และสงฆ์รับเข้าหมู่แล้ว เอาละ อาวุโสทั้งหลาย พวกเราจะทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้น’ ดังนี้ พวกข้าพระองค์จะพึงปฏิบัติอย่างไรหนอ พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะภิกษุนั้นเป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว เป็นผู้ถูกยกวัตรแล้ว เห็นอาบัติแล้ว และสงฆ์รับเข้าหมู่แล้ว ถ้าเช่นนั้น สงฆ์จงทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้น

วิธีทำสังฆสามัคคี

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลสังฆสามัคคีพึงทำอย่างนี้ คือ ภิกษุทั้งหลาย ทั้งที่อาพาธ ทั้งที่ไม่อาพาธ พึงประชุมร่วมกันทุก ๆ รูป ภิกษุรูปไหน ๆ จะให้ฉันทะไม่ได้ ครั้นประชุมกันแล้ว ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติทุติยกรรมวาจา ดังนี้

กรรมวาจาทำสังฆสามัคคี

‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ได้มีแล้วเพราะเรื่องใด ภิกษุนั่นนั้นต้องอาบัติแล้ว ถูกยกวัตรแล้ว เห็นอาบัติแล้ว และสงฆ์เรียกเข้าหมู่แล้ว ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้น นี่เป็นญัตติท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ได้มีแล้วเพราะเรื่องใด ภิกษุนั่นนั้นต้องอาบัติแล้ว ถูกยกวัตรแล้ว เห็นอาบัติแล้ว และสงฆ์เรียกเข้าหมู่แล้ว สงฆ์ทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้น การกระทำสังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้นชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วง

สังฆสามัคคีเพื่อระงับเรื่องนั้นอันสงฆ์ทำแล้ว ความแตกแห่งสงฆ์ถูกกำจัดแล้ว ความร้าวรานแห่งสงฆ์ถูกกำจัดแล้ว การถือต่างกัันแห่งสงฆ์ถูกกำจัดแล้ว การทำต่างกันแห่งสงฆ์ถูกกำจัดแล้วชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้’

สงฆ์พึงทำอุโบสถ พึงสวดปาติโมกข์ ในขณะนั้นเทียว”

๙. พระอุบาลีทูลถามถึงความสามัคคีของสงฆ์

สังฆสามัคคี ๒ อย่าง

{๒๕๙} [๔๗๖] ครั้งนั้นแล ท่านพระอุบาลีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งเฝ้าอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า “พระพุทธเจ้าข้า ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ย่อมมีเพราะเรื่องใด สงฆ์ยังไม่ทันได้วินิจฉัยเรื่องนั้น ยังไม่ทันได้สาวเข้าไปถึงมูลเหตุจากมูลเหตุ แล้วทำสังฆสามัคคี สังฆสามัคคีนั้นชอบธรรมหรือหนอ พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า “อุบาลี ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือต่างกันแห่งสงฆ์ การทำต่างกันแห่งสงฆ์ย่อมมีเพราะเรื่องใด สงฆ์ยังไม่ทันได้วินิจฉัยเรื่องนั้น ยังไม่ทันสาวเข้าไปถึงมูลเหตุจากมูลเหตุ แล้วทำสังฆสามัคคี สังฆสามัคคีนั้นไม่ชอบธรรม”

“พระพุทธเจ้าข้า ก็ความบาดหมาง ความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาทแห่งสงฆ์ ความแตกแห่งสงฆ์ ความร้าวรานแห่งสงฆ์ การถือ