สิกขาบทที่ ๒ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

อนาปัตติวาร

{๓๖๗} [๑๐๗๑] สตรีมีครรภ์ ภิกษุณีสำคัญว่าไม่มีครรภ์ บวชให้ ๑ สตรี ไม่มีครรภ์ ภิกษุณีสำคัญว่าไม่มีครรภ์ บวชให้ ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑

สิกขาบทที่ ๒

เรื่องภิกษุณีบวชให้สตรีแม่ลูกอ่อน

{๓๖๘} [๑๐๗๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายบวชให้สตรีแม่ลูกอ่อนนางบวชแล้วเที่ยวไปบิณฑบาต ชาวบ้านพูดกันอย่างนี้ว่า “ขอท่านทั้งหลายจงถวายภิกษาแก่แม่เจ้า แม่ เจ้ามีเพื่อน” แล้วพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณี ทั้งหลายจึงได้บวชให้สตรีแม่ลูกอ่อนเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้บวชให้สตรีแม่ลูกอ่อนเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายบวชให้สตรีแม่ลูกอ่อน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลฺายจึงได้บวชให้สตรีแม่ลูกอ่อนเล่าการกระทำของภิกษุณี เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๐๗๓] อนึ่ง ภิกษุณีใดบวชให้สตรีแม่ลูกอ่อน เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๓๖๙} [๑๐๗๔] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า สตรีแม่ลูกอ่อน ได้แก่ หญิงที่เป็นมารดา หรือเป็นแม่นม

คำว่า บวชให้ คือ ให้อุปสมบท

ภิกษุณีตั้งใจว่าจักบวชให้ แล้วแสวงหาคณะก็ดี อาจารย์ก็ดี บาตร ก็ดี จีวรก็ดี สมมติสีมาก็ดี ต้องอาบัติทุกกฏ จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ จบกรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ ๒ ตัว จบกรรมวาจาครั้งสุดท้าย ภิกษุณีผู้อุปัชฌาย์ต้องอาบัติปาจิตตีย์ คณะและอาจารย์ต้องอาบัติทุกกฏ

บทภาชนีย์

{๓๗๐} [๑๐๗๕] แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่าแม่ลูกอ่อน บวชให้ ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสงสัย บวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่แม่ลูกอ่อน บวชให้ ไม่ต้องอาบัติ

มิใช่แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่าแม่ลูกอ่อน บวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

มิใช่แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสงสัย บวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

มิใช่แม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่แม่ลูกอ่อน บวชให้ ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๓๗๑} [๑๐๗๖] สตรีแม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่แม่ลูกอ่อน บวชให้ ๑ มิใช่สตรีแม่ลูกอ่อน ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่ลูกอ่อน บวชให้ ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๒

สิกขาบทที่ ๓

เรื่องภิกษุณีบวชให้สิกขมานา

{๓๗๒} [๑๐๗๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายบวชให้สิกขมานา ผู้ยังมิได้ศึกษาสิกขาในธรรม ๖ ประการมา ครบ ๒ ปี พวกนางจึงเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่รู้จักสิ่งที่ควรหรือไม่ควร