สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

ได้สิ่งของที่สละแล้วคืนมา พึงน้อมเข้าไปในสิ่งของตามที่ทายกถวาย ไว้เดิม

ทุกทุกกฏ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณี สำคัญว่าเป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งต้อง อาบัติทุกกฏมิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณี สงสัย ต้องอาบัติทุกกฏ

ไม่ต้องอาบัติ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณี สำคัญว่ามิใช่เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๑๒๕} [๗๖๗] ภิกษุณีน้อมกัปปิยภัณฑ์ที่เหลือไปเพื่อปัจจัยอย่างอื่น ๑ ภิกษุณีขออนุญาตต่อเจ้าของแล้วน้อมไป ๑ ภิกษุณีมีอันตราย ๑ ภิกษุณี ผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๗

สิกขาบทที่ ๘

ว่าด้วยนำกัปปิยภัณฑ์ที่เจาะจงถวายภิกษุณีหมู่มากไปจ่ายเป็นอย่างอื่น

{๑๒๖} [๗๖๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล

ภิกษุณีทั้งหลายผู้อาศัยอยู่ในบริเวณของชาวบ้านกลุ่มหนึ่งอัตคัดด้วยข้าว ยาคู จึงชาวบ้านกลุ่มนั้นได้รวบรวมสิ่งของเครื่องใช้ที่ก่อให้เกิดความพอใจ เพื่อเป็นมูลค่าข้าวยาคูสำหรับภิกษุณีทั้งหลาย ฝากไว้เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่ร้าน ของชาวตลาดคนหนึ่ง แล้วได้เข้าไปหาภิกษุณีทั้งหลายกล่าวว่า “แม่เจ้าทั้ง หลายเจ้าข้ากัปปิยภัณฑ์เพื่อเป็นมูลค่าข้าวยาคู พวกข้าพเจ้าได้ฝากไว้ ที่ร้านของชาวตลาดชื่อโน้น ขอท่านทั้งหลายใช้ให้ใครไปนำข้าวสารจากร้าน ชาวตลาดผู้นั้นมาหุงต้มฉันเถิด”ภิกษุณีทั้งหลายให้เอากัปปิยภัณฑ์นั้นไปจ่ายเป็นเภสัชมาฉัน

ชาวบ้านกลุ่มนั้นทราบเรื่องเข้าก็พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัย อย่างหนึ่งซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านกลุ่มนั้น พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่

บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยกัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่า ปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็นปัจจัยอย่าง หนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายได้ให้เอากัปปิยกัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อ

เป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็น ปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่าง หนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไป จ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไป เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๗๖๙] อนึ่ง ภิกษุณีใดให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่า ปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็นปัจจัย อย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๑๒๗} [๗๗๐] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

คำว่า ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งคือที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าแก่ปัจจัย อย่างหนึ่ง

คำว่า ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มาก คือ เขาบริจาคไว้เพื่อ ประโยชน์แก่คณะ ไม่ใช่แก่สงฆ์ ไม่ใช่แก่ภิกษุณีรูปเดียว

คำว่า ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง ความว่า สิ่งใดที่ทายกถวายไว้ เพื่อเป็นมูลค่า เว้นสิ่งนั้นเสีย ภิกษุณีให้จ่ายเป็นปัจจัยอย่างอื่นไป เป็น ทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้จ่าย เป็นนิสสัคคีย์เพราะได้ของนั้นมา คือ เป็น ของจำต้องสละแก่สงฆ์ แก่คณะ หรือแก่ภิกษุณีรูปหนึ่งดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลปัจจัยอย่างอื่นที่ได้มานั้นอันภิกษุณีพึงสละ อย่างนี้

วิธีสละ

สละแก่สงฆ์

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาสงฆ์ ...

‘แม่เจ้า ของของข้าพเจ้าสิ่งนี้ ข้าพเจ้าให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวาย ไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจง เป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายได้มา เป็นนิสสัคคีย์ ข้าพเจ้าสละของสิ่งนี้แก่ สงฆ์ ... สงฆ์พึงให้ของสิ่งนี้แก่ภิกษุณีชื่อนี้’

สละแก่คณะ

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาภิกษุณีหลายรูป ... แม่เจ้าทั้งหลายพึงให้ของสิ่ง นี้แก่ภิกษุณีชื่อนี้’

สละแก่ภิกษุณีรูปหนึ่ง

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาภิกษุณีรูปหนึ่ง ... ‘ดิฉันให้ของสิ่งนี้แก่แม่เจ้า’

บทภาชนีย์

ติกนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๑๒๘} [๗๗๑] กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ให้จ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสงสัย ให้จ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสำคัญ ว่ามิใช่ปัจจัยที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งให้จ่ายเป็นปัจจัย อีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ได้สิ่งของที่สละแล้วคืนมา พึงน้อมเข้าไปในสิ่งของตามที่ทายกถวาย ไว้เดิม

ทุกทุกกฎ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งภิกษุณี สำคัญว่าเป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ... ต้อง อาบัติทุกกฏมิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ... ภิกษุณี สงสัย ต้องอาบัติทุกกฏ

ไม่ต้องอาบัติ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งภิกษุณี สำคัญว่ามิใช่เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ... ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๑๒๙} [๗๗๒] ภิกษุณีน้อมกัปปิยภัณฑ์ที่เหลือไปเพื่อปัจจัยอย่างอื่น๑ ภิกษุณีขออนุญาตต่อเจ้าของแล้วน้อมไป ๑ ภิกษุณีมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๙

ว่าด้วยนำกัปปิยกัณฑ์ที่ถวายเจาะจงไปจ่ายเป็นปัจจัยอื่น

{๑๓๐} [๗๗๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายผู้อาศัยอยู่ในบริเวณของชาวบ้านกลุ่มหนึ่งอัตคัดด้วยข้าวยาคู จึงชาวบ้านกลุ่มนั้นได้รวบรวมสิ่งของเครื่องใช้ที่ก่อให้เกิดความพอใจเพื่อเป็น มูลค่าข้าวยาคูสำหรับภิกษุณีทั้งหลาย ฝากไว้เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่ร้านของชาว ตลาดคนหนึ่ง แล้วได้เข้าไปหาภิกษุณีทั้งหลายกล่าวว่า “แม่เจ้าทั้งหลาย เจ้าข้า กัปปิยภัณฑ์เพื่อเป็นมูลค่าข้าวยาคู พวกข้าพเจ้าได้ฝากไว้ที่ร้านของ ชาวตลาดชื่อโน้น ขอท่านทั้งหลายใช้ให้ใครไปนำข้าวสารจากร้านชาวตลาด ผู้นั้นมาหุงต้มฉันเถิด”ภิกษุณีทั้งหลายได้ขอเอามาเองแล้วให้เอากัปปิยภัณฑ์นั้นไปจ่าย เป็นเภสัชมาฉัน ชาวบ้านกลุ่มนั้นทราบเรื่องเข้าก็พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อ เป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งซึ่งเขาตั้งใจถวายแก่ภิกษุณีหมู่มากเจาะจงเป็น ปัจจัยอย่างหนึ่ง ที่ตนขอเอามาเอง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า”