อาวาสิกวรรค ที่ ๑๓ เล่ม ๘

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นผู้ไม่ต้องเกิดในอบาย ไม่ตกนรกหมกไหม้อยู่ตลอดกัป พอช่วยเหลือได้”

จบ ทุติยสังฆเภทกวรรคที่ ๑๒

หัวข้อประจำวรรค

{๑๒๑๘} ไม่อำพรางความเห็นด้วยกรรม ๑ อุทเทส ๑ ชี้แจง ๑ สวดประกาศ ๑ ให้จับสลาก ๑ รวม ๕ นี้ อิงความเห็น ความถูกใจ ๑ ความชอบใจ ๑ สัญญา ๑ ๓ อย่างนี้มีนัยตามแนว ๕ อย่างนั้น ขอท่านทั้งหลายจงรู้วิธี ๒๐ ถ้วนในฝ่ายขาว เหมือนวิธี ๒๐ ถ้วนในฝ่ายดำที่กล่าวมาแล้วในหนหลังเทอญ

๑๓. อาวาสิกวรรค

หมวดว่าด้วยเรื่องเจ้าอาวาส

{๑๒๑๙} [๔๖๑] พระอุบาลีทูลถามว่า “ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไรหนอ ย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอุบาลี ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ถึงฉันทาคติ ๒. ถึงโทสาคติ

๓. ถึงโมหาคติ ๔. ถึงภยาคติ

๕. ใช้สอยของสงฆ์ดุจของส่วนตัว

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์ องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ไม่ถึงฉันทาคติ ๒. ไม่ถึงโทสาคติ

๓. ไม่ถึงโมหาคติ ๔. ไม่ถึงภยาคติ

๕. ไม่ใช้สอยของสงฆ์ดุจของส่วนตัว

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์”

การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมและเป็นธรรม

{๑๒๒๐} [๔๖๒] “การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมมีเท่าไรหนอ พระพุทธเจ้าข้า”“ดูก่อนอุบาลี การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมนี้มี ๕ อย่าง ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

๑. ชี้แจงอธรรมว่าเป็นธรรม

๒. ชี้แจงธรรมว่าเป็นอธรรม

๓. ชี้แจงอวินัยว่าเป็นวินัย

๔. ชี้แจงวินัยว่าเป็นอวินัย

๕. บัญญัติข้อที่พระพุทธเจ้าไม่ได้ทรงบัญญัติไว้ ถอนข้อที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้แล้วเสียดูก่อนอุบาลี การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมมี ๕ อย่างนี้แล

ดูก่อนอุบาลี การชี้แจงวินัยที่เป็นธรรมนี้มี ๕ อย่าง ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

๑. ชี้แจงอธรรมว่าเป็นอธรรม

๒. ชี้แจงธรรมว่าเป็นธรรม

๓. ชี้แจงอวินัยว่าเป็นอวินัย

๔. ชี้แจงวินัยว่าเป็นวินัย

๕. ไม่บัญญัติข้อที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงบัญญัติไว้ ไม่ถอนข้อที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้แล้วดูก่อนอุบาลี การชี้แจงวินัยที่เป็นธรรมมี ๕ อย่างนี้แล”

องค์ของภิกษุผู้แจกภัต

{๑๒๒๑} [๔๖๓] “ภิกษุผู้แจกภัตผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไรหนอ ย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก พระพุทธเจ้าข้า”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้แจกภัตผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ถึงฉันทาคติ ๒. ถึงโทสาคติ

๓. ถึงโมหาคติ ๔. ถึงภยาคติ

๕. ไม่รู้ภัตที่แจกแล้วและยังไม่ได้แจก

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้แจกภัตผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรกดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้แจกภัตผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์ องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ไม่ถึงฉันทาคติ ๒. ไม่ถึงโทสาคติ

๓. ไม่ถึงโมหาคติ ๔. ไม่ถึงภยาคติ

๕. รู้ภัตที่แจกแล้วและยังไม่ได้แจก

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้แจกภัตผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์”

องค์ของภิกษุผู้แต่งตั้งเสนาสนะเป็นต้น

[๔๖๔] “ภิกษุผู้จัดแจงเสนาสนะผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไรหนอ ...

ภิกษุผู้รักษาคลังเก็บพัสดุ ...

ภิกษุผู้รับจีวร ...

ภิกษุผู้แจกจีวร ...

ภิกษุผู้แจกยาคู ...

ภิกษุผู้แจกผลไม้ ...

ภิกษุผู้แจกของเคี้ยว ...

ภิกษุผู้แจกของเล็กน้อย ...

ภิกษุผู้ให้รับผ้าสาฎก ...

ภิกษุผู้ให้รับบาตร ...

ภิกษุผู้ใช้คนทำงานวัด ...

ภิกษุผู้ใช้สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไรหนอแลย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก พระพุทธเจ้าข้า”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ใช้สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรก องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ถึงฉันทาคติ ๒. ถึงโทสาคติ

๓. ถึงโมหาคติ ๔. ถึงภยาคติ

๕. ไม่รู้จักสามเณรที่ใช้แล้วและยังไม่ได้ใช้

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ใช้สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกนำมาโยนลงในนรกดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ใช้สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์ องค์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. ไม่ถึงฉันทาคติ ๒. ไม่ถึงโทสาคติ

๓. ไม่ถึงโมหาคติ ๔. ไม่ถึงภยาคติ

๕. รู้จักสามเณรที่ใช้แล้วและยังไม่ได้ใช้

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ใช้สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลย่อมเป็นเหมือนถูกส่งขึ้นสวรรค์”

จบ อาวาสิกวรรคที่ ๑๓

หัวข้อประจำวรรค

{๑๒๒๒} ภิกษุเจ้าอาวาส ๑ ชี้แจงวินัย ๑ ภิกษุผู้แจกภัต ๑ ภิกษุผู้จัดแจงเสนาสนะ ๑ ภิกษุผู้รักษาคลังเก็บพัสดุ ๑ ภิกษุผู้รับจีวร ๑ ภิกษุผู้แจกจีวร ๑ แจกยาคู ๑ แจกผลไม้ ๑ แจกของเคี้ยว ๑ แจกของเล็กน้อย ๑ ภิกษุผู้ให้รับผ้าสาฎก ๑ ให้รับบาตร ๑ ภิกษุผู้ใช้คนทำงานวัด ๑ ภิกษุผู้ใช้สามเณร ๑

๑๔. กฐินัตถารวรรค

หมวดว่าด้วยเรื่องการกรานกฐิน

อานิสงส์กรานกฐิน

{๑๒๒๓} [๔๖๕] พระอุบาลีทูลถามว่า “การกรานกฐินมีอานิสงส์เท่าไรหนอ พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอุบาลี การกรานกฐินนี้มีอานิสงส์ ๕ อานิสงส์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

๑. เที่ยวไปไม่ต้องบอกลา

๒. เที่ยวจาริกไปไม่ต้องถือเอาไตรจีวรไปครบสำรับ

๓. ฉันคณโภชน์ได้

๔. เก็บอติเรกจีวรไว้ได้ตามปรารถนา

๕. จีวรอันเกิดขึ้นในที่นั้นจักเป็นของพวกเธอ

ดูก่อนอุบาลี การกรานกฐินมีอานิสงส์ ๕ นี้แล”